Bedrijfsvoering

i ‑ Visie  
Informatisering & Automatisering (I&A) maakt het mogelijk dat de gemeente haar maatschappelijke opgaven kan realiseren door betrouwbare, veilige en marktconforme digitale producten en diensten te leveren. De inzet van digitalisering vindt plaats binnen de kaders van de vastgestelde i‑Visie Samen digitaal vooruit (RIS321555). Deze visie sluit aan op de ambitie uit het coalitieakkoord “We gaan door met de inzet op digitale veiligheid voor de gemeente, onze bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties” en beschrijft hoe de gemeente digitalisering inzet om de dienstverlening aan inwoners en ondernemers, samen met maatschappelijke partners, verder te verbeteren en het functioneren van de organisatie te versterken.  

In de periode 2027–2030 wordt verder gewerkt aan de uitvoering van de i‑Visie. Daarbij ligt de focus op het versterken van governance voor waardeketens, processen, leiderschap & vakmanschap en strategische samenwerking op het gebied van Informatie en ICT. De uitvoering van de i‑Visie draagt bij aan onze ambitie: volwaardige speler zijn in de digitale samenleving. Denk aan een toekomstbestendige en digitale stad, waarin digitale voorzieningen betrouwbaar, toegankelijk en ondersteunend zijn aan beleid en uitvoering en waarin ook degenen die digitaal minder vaardig zijn kunnen meedoen. De gemeente werkt hierbij samen binnen de G4 en met landelijke partners, waaronder de VNG, om schaalvoordelen te benutten en gezamenlijk richting te geven aan de digitale ontwikkeling.  

Digitale autonomie en cloudstrategie  
Bij de inzet van cloud‑ en SaaS‑oplossingen, als ook voor het actualiseren van het huidige cloudbeleid, werkt de gemeente nauw samen met de G4-gemeenten om te komen tot bruikbare oplossingen die aansluiten bij de behoeften van de gemeente en de geopolitieke actualiteit. Hierbij sluit de gemeente aan bij de vastgestelde cloudstrategie van de G4 gemeenten en bij landelijke en Europese ontwikkelingen.  

Cloudoplossingen bieden kansen voor flexibiliteit en schaalbaarheid, maar vragen ook om zorgvuldige afwegingen op het gebied van gegevensbescherming, continuïteit en afhankelijkheden van leveranciers. De gemeente maakt hierin bewuste keuzes en houdt regie op de informatievoorziening, waarbij publieke waarden en wettelijke verplichtingen leidend zijn.  

Betrouwbare IT  
Een stabiele en betrouwbare IT‑voorziening is randvoorwaardelijk voor het functioneren van de gemeentelijke organisatie. De gemeente werkt aan een robuuste en beheersbare IT‑omgeving die continuïteit van de dienstverlening ondersteunt en bestand is tegen verstoringen. Het beheer en onderhoud van de IT‑voorzieningen vragen blijvende aandacht om beschikbaarheid, performance en betrouwbaarheid te waarborgen. De ingezette koers is gericht op het verminderen van incidenten, het verbeteren van beheerprocessen en het tijdig vervangen of moderniseren van verouderde systemen, binnen de bestaande financiële en organisatorische kaders.  

Datagedreven werken en AI  
De gemeente Den Haag zet in op het verder ontwikkelen van datagedreven werken ter ondersteuning van beleid en uitvoering. We moderniseren en investeren in onze systemen en werkwijzen, waarbij we veilig en verantwoord de mogelijkheden van AI benutten. Data en informatie worden gebruikt om beter inzicht te krijgen in maatschappelijke ontwikkelingen, om beleid te onderbouwen en om de uitvoering te verbeteren. Daarbij is aandacht voor de kwaliteit, beschikbaarheid en herkomst van data. Om deze ambities te ondersteunen werken we aan een nieuwe datastrategie.  

Daarnaast verkent en benut de gemeente de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) om het werk voor de stad slimmer en effectiever te maken. AI‑toepassingen kunnen bijdragen aan betere analyses, efficiëntere processen en ondersteuning van medewerkers bij hun dagelijkse werkzaamheden. De inzet van AI sluit aan op de i‑Visie en vindt gefaseerd en zorgvuldig plaats.  

Datagedreven werken en AI vinden plaats binnen de geldende wettelijke kaders en met oog voor publieke waarden. Transparantie, uitlegbaarheid en zorgvuldigheid staan centraal. De gemeente maakt bewuste keuzes over waar en hoe AI wordt ingezet, met aandacht voor gegevensbescherming, informatiebeveiliging en menselijk toezicht. Om te voldoen aan de toenemende wettelijke eisen wordt extra geïnvesteerd in compliance.
 
Gegevensbescherming  
De bescherming van persoonsgegevens is een wettelijke verplichting en een belangrijk onderdeel van betrouwbaar bestuur. De gemeente werkt conform de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en blijft investeren in het verbeteren van processen en bewustwording rond privacy. Dit doen we met zowel organisatorische maatregelen als met ondersteuning van medewerkers bij het zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens.  

Om de AVG‑processen op orde te brengen en verder te versterken, werken we aan de uitvoering van het privacybeleid (RIS318934). Daarbij vergroten we het eigenaarschap, de duidelijkheid, het commitment en het draagvlak op alle niveaus van de organisatie, zowel binnen I&A als daarbuiten. We richten ons op het verhogen van de privacy‑volwassenheid, werken aan een beheerste werkvoorraad Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) en volgen de aanbevelingen uit de privacy‑audit op.  

Informatieveiligheid  
Informatieveiligheid is een structureel aandachtspunt binnen de gemeentelijke bedrijfsvoering. De gemeente werkt aan het versterken van haar digitale weerbaarheid en aan het beschermen van informatie tegen verlies, misbruik en ongeautoriseerde toegang. Daarom werkt de gemeente doorlopend aan het verbeteren van technische en organisatorische maatregelen en aan het vergroten van bewustwording binnen de organisatie.  

Om de toenemende en steeds professionelere digitale aanvallen, incidenten en crises het hoofd te bieden, werken we aan de verdere implementatie van de speerpunten uit het Strategisch Beleidskader Informatieveiligheid 2024–2026 (RIS319229). Bevindingen uit interne en externe audits en onderzoeken worden in onderlinge samenhang opgepakt, met als doel de digitale weerbaarheid van de organisatie verder te vergroten. We onderzoeken nieuwe technische ontwikkelingen zoals AI en post-quantum cryptografie om vast te stellen welke risico’s deze vormen voor gemeentelijke informatieveiligheid.  

Programma Modernisering Bedrijfsvoeringssystemen (MBS)
Willen we toekomstbestendig en wendbaar zijn in onze (interne) dienstverlening en innovatie mogelijk maken, dan is vervanging van het applicatielandschap van diverse bedrijfsvoeringsonderdelen noodzakelijk. We zijn gestart met de implementatie van Oracle Cloud voor de verschillende functionele gebieden en zetten deze implementatie in 2027 voort. Met deze cloudtechnologie kunnen processen worden gestandaardiseerd, waardoor verantwoording en strategische advisering worden versterkt. Daarnaast biedt deze technologie, in lijn met de gemeentebrede cloudstrategie, mogelijkheden om maatwerk te verminderen en processen verder te standaardiseren. De implementatie vindt plaats in twee fasen: HR Services en Mens & Organisatie in 2025 en 2026 (fase 1), gevolgd door financiën en inkoop in 2027 en 2028, met nazorg in 2029 (fase 2). De totale incidentele investering voor het programma MBS bedraagt € 36,5 miljoen. Deze investering bestaat uit € 33,5 miljoen aan basisinvesteringen en € 3,0 miljoen aan aanvullende maatregelen om implementatierisico’s te beheersen. De gemeenteraad wordt periodiek via de voortgangsrapportage geïnformeerd over de laatste stand van zaken van MBS. Bij de vorige voortgangsrapportage (RIS325231) is de gemeenteraad geïnformeerd over de herijking van de businesscase en de volledige dekking van het programma. In deze begroting zijn alle lasten en dekking die daarin werden toegelicht verwerkt.

Uit de herijking van de businesscase blijkt dat de implementatie van MBS zowel financiële als kwalitatieve voordelen oplevert. De financiële effecten bestaan onder meer uit een vermindering van de kosten voor externe inhuur en efficiëntere bedrijfsvoeringsprocessen. Daarnaast draagt MBS bij aan structurele verbeteringen in de organisatie, zoals betere mogelijkheden voor talentmanagement, versterking van de interne mobiliteit, aantrekkelijker werkgeverschap, betere dienstverlening en meer grip op data en processen. De verwachte financiële en kwalitatieve effecten worden in 2026 nader uitgewerkt en geconcretiseerd in een afzonderlijk traject voor batenmanagement, dat buiten de scope van het programma MBS wordt uitgevoerd, maar wel in nauwe afstemming met MBS.

Bestemmingsreserve MBS
Er is een bestemmingsreserve voor MBS ingesteld en aan deze reserve wordt in de jaren 2026 tot en met 2029 in totaal € 23,0 mln. toegevoegd, zodat het totaal uitkomt op genoemde € 36,5 mln. incidenteel. Daarmee is de volledige dekking voor het programma zoals toegelicht bij de vorige voortgangsrapportage verwerkt in deze begroting. De toevoegingen bestaan uit reguliere exploitatiebudgetten, waaronder middelen voor Life Cycle Management (vervanging van bedrijfsapplicaties), middelen voor groei van de organisatie, vrijvallende middelen op het structurele licentiebudget en verdere efficiencymaatregelen binnen de bedrijfsvoering.

Met de reeds beschikbare middelen in de bestemmingsreserve en bovengenoemde toevoegingen kunnen de verwachte resterende uitgaven in de periode 2026 tot en met 2029 ad € 30,1 mln. worden gedekt. De uitgaven in 2025 bedroegen € 6,4 mln. De totale (incidentele) uitgaven komen daarmee op € 36,5 mln.

Applicatielandschap  
De gemeente beschikt over een omvangrijk en divers applicatielandschap dat ondersteuning biedt aan zowel primaire processen als bedrijfsvoering. Het beheer en de doorontwikkeling van dit applicatielandschap vragen blijvende aandacht om samenhang, beheersbaarheid en veiligheid te borgen. In lijn met de ingezette koers wordt gewerkt aan verdere rationalisatie en standaardisatie van applicaties, met als doel het verminderen van complexiteit en het verbeteren van de aansluiting op beleid en uitvoering.  
 
Digitale innovatie en Smart City  
Digitale innovatie draagt bij aan het verbeteren van de leefbaarheid, dienstverlening en uitvoering in de stad. De gemeente Den Haag blijft inzetten op het benutten van digitale mogelijkheden. Hiervoor ontwikkelt de gemeente samen met verschillende partners innovatieve toepassingen in het Living Lab Scheveningen, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid en de energietransitie. Denk aan nieuwe innovaties binnen het lokale slim energiesysteem Slim Strandnet, in samenwerking met netbeheerder Stedin en het verzamelen van data voor de aanpak van ondermijning, samen met de politie. Met het nieuwe Digilab70 onderzoekt de gemeente hoe kunstmatige intelligentie het werk van de collega’s voor de stad kan verbeteren.