Op vrijdag 10 juli 2026 presenteerden de coalitiepartijen het akkoord “Voor Den Haag, met Den Haag” aan de gemeenteraad. Het coalitieakkoord bevat een sluitend budgettair kader met een gerichte combinatie van intensiveringen en ombuigingen. Het coalitieakkoord is financieel vertaald in deze Programmabegroting 2027-2030.
Financiële uitdagingen
Den Haag ziet zich geconfronteerd met stevige financiële uitdagingen. De gemeentelijke begroting is op orde en de afgelopen periode zijn heldere financiële regels opgesteld, maar de financiële ontwikkelingen vanuit het Rijk leiden de komende jaren tot minder inkomsten uit het gemeentefonds. Bovendien zijn er grote financiële knelpunten. Enerzijds door nog niet structureel gefinancierde keuzes uit het verleden en anderzijds als gevolg van ontoereikend gefinancierde Rijkstaken. Het is inmiddels bekend dat in het bijzonder de bekostiging van jeugdhulp en maatschappelijke opvang voor grote financiële risico’s zorgen. Maar ook met betrekking tot bijvoorbeeld inburgering zijn de budgetten van het Rijk jaar in jaar uit ontoereikend, en middelen voor landelijke thema’s zoals radicalisering staan onder druk. Tegen de achtergrond van dit budgettair vertrekpunt zijn in het coalitieakkoord afgewogen keuzes gemaakt. Den Haag neemt zelf verantwoordelijkheid. Maar we verwachten ook dat het kabinet zijn belofte nakomt om taken en middelen voor gemeenten met elkaar in balans te brengen. Hierover gaan we het gesprek nadrukkelijk aan.
Investeringen en hervormingen
Ondanks deze krappe financiële uitgangspositie willen wij investeren in de stad. Den Haag groeit en verandert. De druk op wonen, bereikbaarheid, veiligheid, buitenruimte, zorg en bestaanszekerheid is groot. Dat vergt investeringen en hervormingen. We investeren om de basis op orde te brengen en de stad krachtiger te maken. We leggen de rekening niet bij Hagenaars: we houden de lasten laag. Om dit te bekostigen voeren we hervormingen door en buigen we fors om. We maken middelen vrij voor grote opgaven en brengen focus aan in wat we doen. Niet alles kan, en zeker niet alles tegelijk.
Met het bespaarde geld gaan we investeren in de grote opgaven van Den Haag: veiligheid op straat, meer woningen, betere bereikbaarheid en doorstroming, een bruisende economie, schone en nette straten, groen en talentontwikkeling voor kinderen. Zowel de intensiveringen als de ombuigingen uit het coalitieakkoord zullen de komende tijd worden uitgewerkt in concrete plannen. In deze programmabegroting zijn alle intensiveringen en ombuigingen budgettair verwerkt en verdeeld over de programma's. Het college streeft naar transparantie en voorspelbare besluitvorming voor de raad. Daartoe biedt het college in oktober een mijlpalenbrief aan, waarin voor de grootste hervormingen uit het coalitieakkoord het proces en de planning wordt uiteengezet.
Wijzigingen in de opzet van de begroting.
Om een betere programmasturing mogelijk te maken, stellen we (met ingang van 2026) een aantal budgetneutrale wijzigingen voor in de indeling van activiteiten en reserves naar programma's:
- de activiteit Jeugdhulp wordt één op één ondergebracht bij programma 6 (nu onderdeel van programma 8). Het onderdeel Jeugd gezondheidszorg – JMO zal bij de eerstvolgende gelegenheid ook worden overgeheveld van programma 8 naar programma 6 zodat een integrale sturing op jeugdzorg mogelijk wordt. Dit is nu nog niet in de cijfers verwerkt;
- diverse onderdelen uit programma 14 Stadsdelen, integratie en dienstverlening, worden één op één overgeheveld naar andere beleidsprogramma’s:
- activiteit Volwasseneneducatie (inburgering) naar programma 6 Onderwijs en jeugd ;
- activiteit Asielzoekers en vluchtelingenbeleid naar programma 7 Werk en inkomen ;
- activiteiten Integratie en Burgerschap en Gebiedsgericht welzijnswerk naar programma 8 Zorg, welzijn, volksgezondheid ;
- activiteiten Inrichting en onderhoud buitenruimte en Keten op schoon naar programma 9 Buitenruimte ;
- activiteit Openbaar groen naar programma 9 Buitenruimte ;
- activiteit Aanpak klad en plak vandalisme naar programma 9 Buitenruimte ;
- activiteit Verkeersmanagement naar programma 12 Mobiliteit .
- de activiteit Kust gezond van programma 13 Stadsontwikkeling en wonen gaat één op één naar programma 9 Buitenruimte;
- de Reserve internationaal en werving van programma 15 Financiën gaat één op één naar programma 11 Economie.
Tot slot zijn de namen van programma 6, 8 en 14 aangepast naar respectievelijk: ‘Jeugd en Onderwijs’, ‘Zorg, welzijn en volksgezondheid’ en ‘Stadsdelen en Dienstverlening’.
Actualisatie begroting 2026
Ook de jaarschijf 2026 is in deze begroting geactualiseerd, onder andere op basis van het coalitieakkoord. Verder gaat het om verschillende technische en beleidsarme bijstellingen, bijvoorbeeld voor specifieke uitkeringen en de BUIG.