Kortlopende liquiditeitspositie en financieringsbehoefte
Het gemeentelijk liquiditeitsoverschot is begin 2027 naar verwachting ongeveer € 275 mln. De verwachting is dat er eind 2027/begin 2028 weer een financieringsbehoefte ontstaat (zie onderstaande liquiditeitsprognose). De aflopend liquiditeit wordt enerzijds veroorzaakt door (eind)aflossingen op eerder opgenomen langlopende leningen en anderzijds door voorgenomen investeringen. Daarnaast komen de plannen die gedekt worden uit de Enecoreserves verder ten uitvoer. Wanneer er weer een financieringsbehoefte ontstaat, zal deze in eerste instantie gefinancierd worden door het aantrekken van kortlopende leningen bij financiële instellingen en andere gemeenten. Kortlopende leningen zijn doorgaans goedkoper dan langlopende leningen. Afhankelijk van de verwachte renteontwikkeling en de werkelijke liquiditeitspositie op dat moment wordt bepaald of deze kortlopende leningen worden omgezet naar langlopende leningen. Dit besluit kan worden uitgesteld totdat de grenzen van de kasgeldlimiet (wettelijke norm) bereikt worden.
Schatkistbankieren
Dagelijks wordt gestuurd op een optimaal saldo op de bankrekeningen van de gemeente. Dit betekent dat de gemeente niet alleen probeert te voorkomen dat zij te veel rood staat, maar ook dat zij te veel geld op de rekening heeft staan. De gemeente heeft op dit moment voldoende geld in kas. De gemeente is verplicht dit geld in de rijksschatkist te storten (schatkistbankieren). Het Rijk vergoedt hierover rente. Het overtollige geld mag ook worden uitgeleend aan medeoverheden. Schatkistbankieren levert dus geld op. Voor 2027 wordt een gemiddelde rentevergoeding van ongeveer 1,93% verwacht. Over het gemiddelde liquiditeitsoverschot in 2027 van ongeveer € 209 mln. zal naar verwachting circa € 4 mln. aan rente worden ontvangen. Deze ontvangen rente is opgenomen in de begroting.
Ontwikkeling langlopende leningenportefeuille (opgenomen gelden)
Onderstaande tabel geeft een overzicht van het totale langlopend geleende bedrag sinds 2026, onderverdeeld in geleende bedragen voor eigen voorzieningen en geleende bedragen die (één op één) zijn doorverstrekt aan derden, waaronder de Grondexploitatie Maatschappij Vroondaal C.V. en de St. Jacobusstichting.
bedragen x € 1 mln. | ||||||
Ultimo | Totaal geleend | Gem. betaalde rente% | Waarvan geleend voor eigen voorzieningen | Gem. betaalde rente% | Waarvan geleend en doorverstrekt aan derden | Gem. ontvangen rente% |
|---|---|---|---|---|---|---|
2026 | 1.345 | 1,27% | 1.330 | 1,23% | 15 | 3,53% |
Nieuwe leningen | 0 | 0,00% | 0 | 0,00% | 0 | 0,00% |
Reguliere aflossingen | -102 | 1,30% | -99 | 1,24% | -3 | 3,53% |
2027 | 1.243 | 1,26% | 1.231 | 1,23% | 12 | 3,51% |
2028 | 1.141 | 1,25% | 1.132 | 1,23% | 9 | 3,51% |
2029 | 1.039 | 1,25% | 1.032 | 1,23% | 7 | 3,50% |
2030 | 938 | 1,24% | 933 | 1,23% | 5 | 3,49% |
In 2027 wordt per saldo € 102 mln. afgelost tegen gemiddeld 1,30%. In de jaren die daar op volgen zijn de aflossingsbedragen ook ongeveer € 102 mln. Deze bedragen maken onderdeel uit van de gemeentebrede liquiditeitsprognose.
Ontwikkeling langlopende leningenportefeuille (uitgeleende gelden)
Bij het verstrekken van leningen en garanties stelt de gemeente zich terughoudend op volgens het “nee, tenzij”-principe. Dat wil zeggen dat de gemeente geen leningen of garanties verstrekt, tenzij er kan worden aangetoond dat de aanvrager geen marktconforme lening kan aantrekken, zonder tussenkomst van de gemeente. Daarnaast moet er sprake zijn van een aantoonbaar publiek belang. De bestaande portefeuille verstrekte geldleningen heeft een aflopend karakter.
bedragen x € 1 mln. | ||
Ultimo | Totaal uitgezette gelden | Gem. ontvangen rente% |
2026 | 16,9 | 3,54% |
Nieuwe leningen | 0,0 | 0,00% |
Reguliere aflossingen | -2,6 | 3,66% |
2027 | 14,3 | 3,75% |
2028 | 11,7 | 3,77% |
2029 | 9,1 | 3,80% |
2030 | 6,5 | 3,80% |
De tabel laat zien dat ultimo 2026 de gemeente € 16,9 mln. langlopend heeft uitgeleend tegen een gemiddelde rente van 3,54%. In 2027 wordt per saldo € 2,6 mln. afgelost tegen een gemiddelde rente van 3,66%. In de jaren die daarop volgen zijn de aflossingsbedragen jaarlijks € 2,6 mln. Deze bedragen zijn opgenomen in de gemeente brede liquiditeitsprognose. De aflossingen hebben vooral betrekking op Grondexploitatie Maatschappij Vroondaal C.V. en de Personeelshypotheken.
bedragen x € 1.000 | ||
Uitgezette gelden per instelling | Restant ultimo 2026 | Restant ultimo 2027 |
Grondexploitatie Maatschappij Vroondaal C.V. | 10.283 | 8.226 |
St. Jacobusstichting | ||
- Lening 1 | 1.900 | 1.700 |
- Lening 2 | 1.600 | 1.440 |
- Lening 3 | 840 | 760 |
Stichting pand Hoefkade | 2.256 | 2.161 |
Totaal | 16.879 | 14.287 |
Kredietrisico op uitstaande leningen
De gemeente verstrekt in bepaalde gevallen onder voorwaarden middelen aan derden. Leningen in de zogeheten u/g (uitgeleende gelden) portefeuille zijn onderverdeeld in leningen met volledig hypothecaire onderpand en zonder afgegeven onderpand aan de gemeente. Op het uitstaande bedrag ultimo 2027 (€ 14,3 mln.) rust 100% hypothecaire zekerheid. Hierom treft de gemeente geen voorziening voor de uitgezette leningen.