Openbare orde en veiligheid

Dat Den Haag een veilige en weerbare stad is en blijft voor bewoners, ondernemers, organisaties en bezoekers.

Om dit voor elkaar te krijgen, streven we naar de volgende resultaten. In 2027:

• neemt de veiligheid in buurten en wijken toe door een gebiedsgerichte en integrale aanpak van veiligheidsproblematiek;
• worden ondermijnende criminaliteit en de ontwrichtende effecten daarvan beperkt, door deze zo effectief mogelijk te bestrijden door te signaleren, voorkomen en verstoren;
• worden jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit voorkomen en verminderd, zodat jongeren perspectief houden en niet (verder) afglijden in de criminaliteit;
• worden inwoners, ondernemers en internationale organisaties weerbaarder tegen digitale verstoringen en beschikken zij over voldoende kennis en vaardigheden om online criminaliteit te herkennen en te voorkomen;
• wordt Den Haag weerbaarder tegen polarisatie, radicalisering en maatschappelijke spanningen.

De gemeente zorgt voor een veilige en weerbare stad in lijn met de ambities en de vijf speerpunten uit het Integraal Veiligheidsbeleid (RIS313807) . Cijfers over veiligheid zijn te vinden op Den Haag in Cijfers (Overzichten - Leefbaarheid en Veiligheid - Den Haag)  en in de Veiligheidskaart die jaarlijks wordt gedeeld met de gemeenteraad voorafgaand aan de Werkbespreking Veiligheid (RIS325926 ), waaronder cijfers op stadsdeel en wijkniveau. Het nieuwe IVP en de veiligheidskaart geeft nieuwe gelegenheid voor actualisatie van cijfers over veiligheid.

Gebiedsgerichte integrale aanpak
De gemeente werkt door middel van een gebiedsgerichte integrale aanpak, samen met verschillende partners, aan het verbeteren van de (ervaren) veiligheid. In 2027:

• werken de veiligheidsregisseurs en preventieadviseurs in de Haagse wijken om bewoners en ondernemers weerbaarder te maken, maar ook om overlast en misstanden aan te pakken;
• bereidt de gemeente de jaarwisseling lokaal per stadsdeel voor, om een veilig verloop te waarborgen;
• zet de gemeente extra in op kwetsbare gebieden zoals Schilderswijk, Transvaal, Laak, Rustenburg-Oostbroek, Haagse kust, Duindorp en Oude Centrum;
• zet de gemeente de Veilig over Straat (VOS)-aanpak (RIS324200 ) voort, wat betekent dat er aanpassingen aan de fysieke buitenruimte worden gedaan met als doel om het veiligheidsgevoel op specifieke locaties te verbeteren;
• organiseert de gemeente 15 integrale handhavingsacties (IHA's) in gebieden waar de veiligheid en leefbaarheid onder druk staan;
• zet de gemeente de preventieve aanpak op veel voorkomende criminaliteit en high impact crimes voort, om de bewustwording van bewoners te vergroten (RIS313807 );
• pakt de gemeente (jeugd)overlast in de openbare ruimte aan door een integrale aanpak langs de sporen: gebiedsgericht, groepsgericht en persoonsgericht;
• zet de gemeente bestuurlijke bevoegdheden in zoals cameratoezicht (RIS325466 ) of het aanwijzen van gebieden waar een softdrugs-, alcohol- en/of bedelverbod (RIS324930 ) van kracht is, om overlast en misstanden aan te pakken;
• zet de gemeente zich in om cameratoezicht te behouden en waar mogelijk meer in te zetten op locaties waar de veiligheid onder druk staat en houden we hierbij oog voor privacy en effectiviteit;
• start de gemeente een Actieprogramma Herstel van Gezag met als doel veiligheid te verbeteren en de positie van gezagsdragers te versterken. Enerzijds treden we stevig op en begrenzen we bij overlast en overtredingen; naast de grootschalige integrale handhavingsacties b estendigen we integrale flitsacties en actiedagen. Een actiedag is bijvoorbeeld een integrale actie op en rondom een treinstation of bedrijventerrein. Een flitsactie is een actie van korte duur (2-3 uur) met de beschikbare capaciteit. Anderzijds investeren we in het vertrouwen in de overheid en geüniformeerde beroepen. Hiervoor organiseren we activiteiten zoals politiekids en veiligheidsdagen. Bij de veiligheidsdagen bieden we een kijkje in de keuken van geüniformeerde beroepen, om het vertrouwen in de overheid te vergroten en voorlichting te geven op uiteenlopende relevante veiligheidsthema’s;
• versterkt de gemeente met het Programma Maatschappelijke Weerbaarheid de weerbaarheid van inwoners, gemeentelijke organisatie en vitale voorzieningen tegen langdurige stroomuitval (RIS325705) .

Langdurige aanpak van ondermijning
De gemeente bestrijdt ondermijnende criminaliteit in onze stad zo gericht en effectief mogelijk in lijn met de Haagse Aanpak Ondermijning (RIS324724 ). In 2027:

• investeert de gemeente in bewustwording en weerbaarheid van inwoners, ondernemers en professionals, door middel van campagnes, trainingen en cursussen, vanuit de verschillende inhoudelijke thema’s (drugs, excessief geweld, explosies, mensenhandel en malafide ondernemingen en risicobranches);
• voert de gemeente het Actieprogramma mensenhandel 2025-2028 (RIS320843 ) uit;
• zet de gemeente bestuurlijke bevoegdheden en maatregelen in, zoals sluitingen van woningen en (bedrijfs)panden in verband met drugs, explosies en excessief geweld;
• zet de gemeente in op het op grotere schaal toepassen van een last onder dwangsom voor jonge straatdealers (incl. hulpverlening) en op de inzet van de last onder dwangsom bij jonge uitvoerders van aanslagen met explosieven;
• voert de gemeente de Bibob-toets (RIS321822 ) uit bij vergunningen, subsidies, vastgoedtransacties en aanbestedingen, en ontwikkelt deze door, inclusief een pilot waarbij een check gedaan wordt op de ingekomen stukken;
• breidt de gemeente de vergunningplicht voor bedrijfsmatige activiteiten uit naar meer gebieden in de stad en zet de vergunningplicht ook in op specifieke objecten;
• voert de gemeente de meerjarige ondermijningsaanpak Scheveningen Haven uit, incl. deelname aan het Platform Kleine Zeehavens tegen Ondermijning;
• richt de gemeente zich specifiek op branches, zoals de horeca, uitzendbureaus en de prostitutiebranche, onder meer via het Haags Economisch Interventieteam (HEIT).

Aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit
De gemeente zet, samen met partners, verschillende interventies in met als doel jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit te voorkomen dan wel te verminderen. De interventies zijn gericht op het bieden van een (blik op een) positief toekomstbeeld voor de desbetreffende jongere en op het voorkomen dat zij (verder) afglijden in de criminaliteit. Dit levert een bijdrage aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in Haagse wijken en buurten en de veiligheidsbeleving van inwoners en ondernemers. In 2027:

• zet de gemeente de persoonsgerichte aanpak lokaal (PGA lokaal) per basisteam van de politie in. Met preventieve en repressieve interventies, afgestemd op de individuele jongere, wordt ingezet op het terugdringen van de overlast en criminaliteit die zij veroorzaken;
• zet de gemeente re-integratieofficieren (RIO's) in met als doel recidive te voorkomen;
• zet de gemeente, als onderdeel van PGA lokaal, de interventie ImpACT in voor jongeren die actief zijn in de (drugs)criminaliteit;
• zet de gemeente bij problematische jeugdgroepen de integrale groepsaanpak in;
• voert de gemeente de aanpak van rivaliserende gewelddadige jeugdgroepen (RIS314082 ) uit, in samenwerking met de gemeenten Zoetermeer en Delft, het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden, politie en het OM;
• zet de gemeente verschillende interventies in, waaronder wapeninleveracties, interactieve lesprogramma's voor het voortgezet onderwijs en MBO en wapens- en drugskluizen in de horeca, om het wapenbezit en –gebruik onder jongeren te voorkomen en te verminderen (RIS322974 );
• voert de gemeente het programma Preventie met Gezag in Den Haag Zuidwest (Moerwijk, Morgenstond, Bouwlust en Vrederust) uit (RIS325036 ) .

Digitale veiligheid
De gemeente versterkt de digitale weerbaarheid van de stad door samen met lokale vitale partijen en internationale organisaties kennis te delen, risico’s in kaart te brengen en digitale incidenten te oefenen. Daarnaast investeert de gemeente in het vergroten van de digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers, zodat zij online criminaliteit kunnen herkennen en voorkomen. In 2027:

• organiseert de gemeente de Haagse Cyberdialoog voor lokale vitale partijen, waarin bestuurders van de lokale vitale partijen en experts samen werken aan een digitaal weerbaardere stad;
• vergroot de gemeente de cyberweerbaarheid van maatschappelijke organisaties, en lokale ondernemers door het uitbreiden en promoten van cyberondersteuningsprogramma’s;
• stimuleert de gemeente maatschappelijke organisaties en NGO’s om digitaal veiliger te werken door de doorontwikkeling van het NGO-supportprogramma in samenwerking met protect.NGO;
• vergroot de gemeente de cyberweerbaarheid van lokale ondernemers via verdere ontwikkeling van het Platform Lokaal Cyberweerbaar Den Haag (RIS325149 );
• organiseert de gemeente overleggen en ondersteunt de gemeente het inrichten van structuren voor kennisdeling en de uitwisseling van dreigingsinformatie met (inter)nationale partners;
• versterkt de gemeente de informatiepositie van de burgemeester bij digitale incidenten door verankering van bestuurlijke afspraken uit het convenant digitale veiligheid Rijk-gemeenten (RIS314019 );
• voert de gemeente gerichte voorlichtingscampagnes uit voor inwoners en ondernemers, waarbij per doelgroep concrete handelingsperspectieven en/of informatie wordt geboden om het risico op slachtofferschap van online criminaliteit te verkleinen;

• draagt de gemeente eraan bij dat digitale veiligheid een plek krijgt binnen relevante beleidsterreinen, waaronder onderwijsbeleid, bibliotheekbeleid en seniorenbeleid (RIS321421 ), zodat initiatieven met meer expertise en op grotere schaal kunnen worden uitgerold;

• zet de gemeente in op een doelgroepenbenadering voor kinderen/jongeren, ouders, senioren en ondernemers ter voorkoming van slachtofferschap van online criminaliteit, waarbij:

• kinderen onder andere via onderwijsinstellingen en bibliotheken deelnemen aan educatieve programma's over digitale weerbaarheid;
• ouders praktische ondersteuning ontvangen om digitale risico's bij hun kinderen te herkennen en te bespreken;
• senioren via toegankelijke bijeenkomsten geïnformeerd worden over de risico's van de onlinewereld en daarnaast handelingsperspectieven krijgen om slachtofferschap te voorkomen;
• ondernemers geadviseerd worden concrete instrumenten toe te passen om digitale risico's in hun bedrijfsvoering te beperken, hun digitale weerbaarheid te vergroten en incidenten adequaat af te handelen.

Maatschappelijk ongenoegen
De gemeente maakt de Haagse samenleving weerbaarder tegen schadelijke polarisatie, radicalisering en maatschappelijke spanningen. Ook dragen we zorg voor het veilig en ordelijk verloop van demonstraties. In 2027:

• faciliteert de gemeente het toenemend aantal demonstraties juridisch en operationeel en versterkt de gemeente de informatie uitwisseling met de politie en stakeholders. Het college spoort de lokale driehoek aan om blokkades het hoofd te bieden, door deze zo veel mogelijk te voorkomen, de effecten te beperken en waar nodig snel te beëindigen;

• betrekt de gemeente jaarlijks ten minste 2.500 Haagse jongeren in online en offline projecten die kritisch denken, mediawijsheid en positieve identiteitsvorming bevorderen, om ze weerbaarder te maken tegen schadelijke polarisatie en radicalisering;
• ondersteunt de gemeente professionals in het tijdig signaleren en tegengaan van radicalisering en extremisme, door kennisdeling, advisering en doorverwijzen. Streven is dat minimaal 75% van de professionals in de jaarlijkse evaluatie aangeeft dat zij door de ondersteuning vanuit het Informatiepunt Polarisatie en Radicalisering (IPPR) radicalisering beter kunnen signaleren en tegengaan;
• neemt de gemeente geradicaliseerde Hagenaars op in de persoonsgerichte aanpak contraterrorisme, radicalisering en extremisme (PGA CTER) om de kans te verkleinen dat zij geweld gebruiken of legitimeren;
• bestrijdt de gemeente online radicalisering, door: 1) het uitvoeren van een doorlopende trendanalyse van online haatspraak en extremistische narratieven gefocust op Den Haag, en 2) het opzetten van een internationale pilot gericht op uitwisseling en samenwerking met andere Europese gemeenten;
• organiseert de gemeente halfjaarlijkse bijeenkomsten voor religieuze en levensbeschouwelijke organisaties, en onderhoudt zij contact met deze gemeenschappen, om polarisatie, radicalisering en veiligheidsincidenten tegen te gaan.

 De totale lasten bedragen € 44,2 mln. en bestaan voornamelijk uit:

• € 22,2 mln. salarissen en sociale lasten;
• € 21,1 mln. overige goederen en diensten ten behoeve van onderwerpen zoals Preventie met Gezag, Persoonsgebonden Aanpak en Regionaal Informatie- en Expertisecentrum;
• € 0,9 mln. diversen.

De baten bedragen 12,6 mln. en bestaan voornamelijk uit:

• € 11,7 mln. inkomensoverdrachten (Rijk, gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en overig);
• € 0,9 mln. uit baten ontvangen leges en overige inkomsten.  

Dat alle strandbezoekers gedurende het strandseizoen, van 1 mei tot en met 30 september, zo veilig mogelijk van strand en zee kunnen genieten.

De gemeente is verantwoordelijk voor strand- en zwemveiligheid. De uitvoering van deze taak ligt bij de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH), hiervoor wordt bovendien samengewerkt met andere hulpdiensten en partners zoals de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM) en de Haagse Vrijwillige Reddingsbrigade (HVRB). In 2027:

• zorgt de VRH in de maanden mei tot en met september dagelijks voor het toezien op en redden van baders, zwemmers en watersporters in het brandingsgebied;
• plaatst de VRH strandposten van waaruit de lifeguards opereren en zorgt ervoor dat de lifeguards kunnen beschikken over vaartuigen, voertuigen, communicatieapparatuur en redvesten. De strandbewaking vindt risicogericht plaats zowel qua aantal lifeguards als qua locatie;
• voorziet de gemeente in publiekscampagnes om het bewustzijn van strandbezoekers te vergroten.

De kosten bedragen € 1,8 mln. en bestaan uit:

• € 1,8 mln. inkomensoverdracht aan de Veiligheidsregio Haaglanden ten behoeve van de uitvoering van werkzaamheden voor het strandveiligheidsbeleid.

Dat hulpdiensten 24 uur per dag, 7 dagen in de week klaarstaan voor brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Hierbij gaat het om dagelijkse incidenten waarmee de brandweer en de meldkamer te maken hebben, maar ook om de voorbereiding op incidentbestrijding en op grootschalige gebeurtenissen.

In de gemeenschappelijke regeling van de VRH is vastgelegd dat de VRH de regionale belangen van de gemeenten behartigt op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing, en geneeskundige hulpverlening. Om deze belangen te behartigen, bestaat de gemeenschappelijke regeling uit de brandweer en de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio). Voor de voorbereiding op rampen en crises werken de brandweer en GHOR samen met andere hulpdiensten en crisispartners, zoals politie, gemeenten, waterschappen en de Regionale Ambulancevoorziening Haaglanden (RAVH). In 2027:

• is de meldkamer van de brandweer 24/7 paraat voor 112-meldingen en het starten van de hulpverlening;
• bestrijdt de brandweer vanuit 23 brandweerkazernes incidenten en de gevolgen daarvan. Naast branden gaat het ook om waterongevallen, incidenten met gevaarlijke stoffen en technische hulpverlening. Net als de meldkamer, staat ook incidentbestrijding 24/7 paraat. Daarnaast is er ook een volcontinue piketorganisatie om snel op te kunnen schalen als behoefte is aan bijvoorbeeld meer leiding en coördinatie;
• leveren verschillende afdelingen ondersteuning om deze hulpverlening in stand te kunnen houden. Voertuigen en ander materieel zoals beschermingsmiddelen worden onderhouden, opleidingen, trainingen en oefeningen worden georganiseerd en evaluaties worden uitgevoerd om te leren van incidenten;
• stelt de brandweer elk jaar met de gemeenten een uitvoeringsprogramma op gericht op risicobeheersing, met als doel branden en incidenten zoveel mogelijk te voorkomen en de effecten daarvan te beperken;
• hebben de hulpdiensten en gemeenten 24/7 een hoofdstructuur op piket staan voor de rampenbestrijding en de gevolgbestrijding van crises;
• bereiden de hulpdiensten en gemeenten zich ook gezamenlijk (multidisciplinair) voor op rampen en crises, o.a. door het organiseren van oefeningen en het ontwikkelen van planvorming.

De lasten bedragen € 61,7 mln. bestaan voornamelijk uit:

• € 58,3 mln. inkomensoverdrachten aan de Veiligheidsregio Haaglanden;
• € 3,3 mln. mutatie reserves voor de aanvulling van de reserve Functioneel Leeftijdsontslag (FLO);
• € 0,1 mln. diversen.  

De baten bedragen € 3,2 mln. en bestaan uit:

• € 3,2 mln. mutatie reserves voor de begrote onttrekking uit de FLO-reserve ten behoeve van de dekking van de FLO-kosten.