Zorg, welzijn en volksgezondheid

De vastgestelde begroting 2026 – 2029 voor het programma Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid kent een structurele basis die – met uitzondering van het onderdeel Jeugd – over de jaren vrijwel gelijk blijft en ieder jaar trendmatig stijgt. Deze basis vormt circa 80 % van het budget van het Programma. De overige 20 procent van het budget bestaat uit incidentele middelen welke ook – met uitzondering van het onderdeel Jeugd – vrijwel gelijk blijven qua budget. Dit komt omdat de baten die hier tegenover staan eveneens stabiel zijn. Hier en daar schommelen deze budgetten.

De grootste twee redenen van de aflopende reeks budgetten tussen 2026 en 2029 komt: 1) door het onderdeel Jeugd waarvoor een aflopende reeks is begroot vanwege de dalende incidentele extra middelen die de gemeente ontvangt vanuit de Hervormingsagenda vanuit het Rijk, en 2) voor incidentele middelen in 2026 voor Maatschappelijke opvang.
Ten opzichte van de vastgestelde begroting zijn verschillende mutaties voorgesteld, deze zullen hieronder grof worden geschetst:

Inzet budgettaire ruimte
Vanuit het coalitieakkoord hebben verschillende mutaties effect op dit programma. In Hoofdstuk 1 is daar samenvattend al e.e.a. over gezegd. De grootste mutaties die effect hebben zijn:

• Nieuwkomers: Verlaging van de begroting voor € 17,3 mln. voor de onttrekking uit de reserve;
• Beëindigen van de tijdelijke invulling Sportlaan. Ophoging van de begroting voor de dekking van de voorbereidingskosten voor € 10,0 mln. in 2026;
• Investering Maatschappelijke Opvang: Hiermee wordt de begroting in 2026 en 2027 met € 10,0 mln. verhoogd;
• Investering Jeugdzorg: Hiermee wordt de begroting opgehoogd met € 7,2 mln. in 2026, € 20 mln. in 2027 en € 15 mln. in 2028 t/m 2030;
• Intensivering in verschillende onderdelen:
  • Filomenacentrum: € 0,75 mln. in 2027, € 1,25 mln. in 2028 en 2029 en € 0,5 mln. in 2030
  • Maatschappelijke instellingen: € 0,25 mln. in 2027, € 0,5 mln. in 2028 en € 1,0 mln. in 2029 en 2030;
  • Actieplan Geweld tegen vrouwen en femicide: € 0,1 mln. in 2027 en € 0,2 mln. in 2028 en 2029;
  • Tegengaan eenzaamheid ouderen: € 0,1 mln. in 2027 en € 0,15 mln. in 2028 en 2029.
• Extensivering gespecialiseerde zorg en ondersteuning voor maatwerkarrangementen en Extensivering Huishoudelijke hulp: Hiermee wordt de begroting verlaagd met € 1,0 mln. in 2027, € 5,5 mln. in 2028, € 11,0 mln. in 2029 en € 15,0 mln. in 2030;
• Extensivering subsidies voor welzijnsorganisaties en initiatieven: Hiermee wordt de begroting verlaagd met € 1,3 mln. in 2028, € 3,8 mln. in 2029 en € 5,0 mln. in 2030 (dit is nog exclusief de taakstelling vanuit het onderdeel Gebiedsgericht Welzijnswerk);
• Extensivering voorlichting gezonde leefstijl van € 1,0 mln. vanaf 2027;
• Overhevelen budget scouting van Jeugd naar Sport van € 0,1 mln. vanaf 2027;
• Generieke taakstelling apparaat: Hiermee wordt de begroting verlaagd met € 1,4 mln. in 2027, € 1,9 mln. in 2028, € 3,0 mln. in 2029 en € 4,1 mln. in 2030;
• Generieke taakstelling subsidie: Hiermee wordt de begroting verlaagd met € 0,7 mln. in 2028, € 1,4 mln. in 2029 en € 1,9 mln. in 2030.

Overige (neutrale) mutaties

• Nieuwkomers: Voor dit onderdeel is de begroting 2026 opgehoogd voor € 28 mln. (gedekt door baten);
• Trend: Voor 2026 t/m 2029 is nacalculatorisch € 3,7 mln. aan trend opgenomen. Voor 2027 t/m 2030 is voorcalculatorisch € 19,8 mln. aan trend opgenomen;
• Circulaires: vanuit de September- 2025 en Meicirculaire 2026 ontvangt de gemeente voor de jaren 2026 t/m 2029 verschillende extra middelen voor het uitvoeren van taken binnen dit programma (€ 6,4 mln. in 2026, € 11,8 mln. in 2027 en € 6,5, 5,3 en 7,7 mln. in respectievelijk 2028, 2029 en 2030). In 2029 en 2030 wordt echter ook € 32,2 mln. uitgenomen i.v.m. het afbouwen van de Huishoudelijke hulp uit de Wmo en het creëren van een Vangnet;

• Actualisatie staand beleid: Op verschillende onderdelen wordt jaarlijks de begroting geactualiseerd. Voor 2026 is dat € 33,96 mln. Deze zijn over het algemeen altijd neutraal (dit kan ook neutraal over programma zijn, bijvoorbeeld een schuif met overhead of onttrekkingen aan gemeentebrede reserves). Voor dit programma zijn de grootste drie posten in 2026:
  • € 12,8 mln. actualisatie begroting Jeugd i.v.m. een onttrekking aan de reserve;
  • € 11,2 mln. actualisatie GGD incl. Ambu/MKA (hiertegenover staan ook baten);
  • € 7,6 mln. actualisatie onderdelen Volksgezondheid i.v.m. SPUK IZA en Gala (€ 2,5 mln. in 2027).
• Divers: Tot slot zijn er diverse kleinere begrotingsmutaties gemaakt o.a. voor te verwachte subsidies en mutaties tussen diensten;
• Om een betere programmasturing mogelijk te maken zijn met ingang van 2026 een aantal wijzigingen voorgesteld in de indeling van activiteiten en reserves naar programma's. Dit heeft voor dit programma een verlagend effect van € 236,5 mln. in 2026, € 235,8 mln. in 2027, € 188,8 mln. in 2028 en € 191,4 mln. in 2029. Dit bestaat uit
  • Uitname van de onderdelen Jeugdzorg naar Programma Onderwijs: € 276,7 mln. in 2026, € 277,5 mln. in 2027, € 231,4 mln. in 2028 en € 231,7 mln. in 2029;
  • Toevoeging van de activiteit Integratie en Burgerschap aan Programma 8: € 6,9 mln. in 2026, € 8,1 mln. in 2027, € 8,3 mln. in 2028 en € 8,3 mln. in 2029;
  • Toevoeging van de activiteit Gebiedsgericht welzijnswerk aan Programma 8: € 33,2 mln. in 2026, € 33,7 mln. in 2027, € 34,4 mln. in 2028 en € 32,1 mln. in 2029.

De vastgestelde begroting 2026 – 2029 voor het programma Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid toont een redelijk stabiele reeks. De verschillen betreffen met name subsidies die nog niet zijn opgenomen in de begroting. Ten opzichte van de vastgestelde begroting zijn verschillende mutaties voorgesteld, deze zullen hieronder grof worden geschetst:

Inzet budgettaire ruimte
Vanuit het coalitieakkoord heeft één mutatie effect op dit programma, namelijk de Vrijstelling eigen bijdrage (AV 070). Hiermee stijgt de begroting met € 0,8 mln.
Overige (neutrale) mutaties

• Nieuwkomers: Voor dit onderdeel is de begroting 2026 opgehoogd voor € 28 mln.;

• Actualisatie staand beleid: Op verschillende onderdelen wordt jaarlijks de begroting geactualiseerd. Voor 2026 is dat € 34,9 mln. aan baten. Deze zijn over het algemeen altijd neutraal (dit kan ook neutraal over programma zijn, bijvoorbeeld een schuif met overhead of onttrekkingen aan gemeentebrede reserves). Voor dit programma zijn de grootste drie posten in 2026:
  • € 12,8 mln. actualisatie begroting Jeugd i.v.m. een onttrekking aan de reserve;
  • € 11,2 mln. actualisatie GGD incl. Ambu/MKA (hiertegenover staan ook baten);
  • € 7,6 mln. actualisatie onderdelen Volksgezondheid i.v.m. SPUK IZA en Gala.

• Divers: Tot slot zijn er diverse kleinere begrotingsmutaties gemaakt.;
• Om een betere programmasturing mogelijk te maken zijn met ingang van 2026 een aantal wijzigingen voorgesteld in de indeling van activiteiten en reserves naar programma's. Dit heeft voor dit programma een verlagend effect van € 12,4 mln. in 2026 en een verhogend effect van € 1,6 mln. in 2027, en € 1,8 mln. in 2028, 2029 en 2030.

Voor het onderdeel Ambulancevervoer worden investeringen gedaan (dan wel vervangingen) van divers materieel t.b.v. het uitvoeren van Ambulancevervoer. Het betreft hier specifiek investeringen in Ambulances.