Zorg, welzijn en volksgezondheid

Een gezonde en sterke stad begint bij bewoners die kunnen meedoen, zich verbonden voelen en indien nodig tijdig ondersteuning krijgen. De gemeente Den Haag werkt aan sterke, veilige en leefbare wijken met een sterke sociale basis, waarin inwoners actief participeren, gelijke kansen hebben en zich verbonden voelen op basis van gedeelde normen en waarden. Door preventie, informele ondersteuning, een toegankelijk welzijnsaanbod en gebiedsgericht werken versterken we zelfredzaamheid en sociale cohesie. Ondersteuning is dichtbij, toegankelijk en passend, zodat inwoners, waaronder jongeren, ouderen, mantelzorgers en mensen met een beperking, volwaardig kunnen deelnemen. Zo bouwen we aan een inclusieve stad waarin discriminatie wordt bestreden en iedereen naar vermogen kan bijdragen aan de samenleving. Hierbij bevorderen we gelijktijdig gelijke kansen, veiligheid en acceptatie van vrouwen en queer personen, om een inclusieve en sociaal verbonden stad te realiseren.

Sociale basis (Participatie en informele hulp)
In 2027 voeren we verschillende activiteiten uit, zo:

• geven we verder invulling aan de gestelde ambities en acties in actielijn Eenzaamheid 2026-2028 (RIS324215 ) en de actielijn seniorvriendelijk Den Haag 2025-2030 (RIS322179 );
• volgen we de in 2026 afgelopen beleidsagenda ‘In Den Haag doet iedereen onbeperkt mee (RIS318989 ) en de actielijn informele zorg 2024-2026 (RIS317703 ) op door nieuw beleid op het gebied van mantelzorg, vrijwilligerswerk en mensen met een beperking;
• verlenen we via de subsidieregelingen grootschalige en kleinschalige activiteiten Samen Sociaal en Vitaal Den Haag 2026 (RIS325327 en RIS325410 ) voor 2027 en 2028 minimaal 42 meerjarige subsidies, ter waarde van circa €6 mln. per jaar. Daarmee bereiken we jaarlijks ongeveer 30.000 kwetsbare inwoners en versterken we hun vitaliteit, participatie en zelfredzaamheid, en ondersteunen we hun mantelzorgers;
• continueren we via de subsidieregeling Haags Ontmoeten (RIS322104 en RIS318617 ) ruim 25 subsidies, ter waarde van circa €3,3 mln., waarmee we jaarlijks meer dan 3.500 senioren en mantelzorgers bereiken;
• breiden we de valpreventie-aanpak uit en realiseren we 75% meer deelnemers aan valpreventieve trainingen (minimaal 900) en structurele beweeginterventies (minimaal 700).

Zorg en Welzijn
Om te zorgen dat inwoners die hulp en ondersteuning nodig hebben deze tijdig en passend ontvangen:

• faciliteren we, net als voorgaande jaren, fysieke plekken waar inwoners terecht kunnen voor hulp en ondersteuning, Hiermee voeren we de activiteiten uit, zoals opgenomen in de Actualisatie Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2025-2027 (RIS321267 );
• versterken we de samenwerking tussen de professionele welzijnspartijen en ketenpartners, zodat inwoners passende hulp ontvangen en niet onnodig worden doorverwezen,
• meten we de impact van de ondersteuning vanuit de Servicepunten XL en benutten we de inzichten voor verbetering van de ondersteuning;
• verstevigen we de samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein, onder andere door Welzijn op Recept (samenwerking tussen huisartsen en welzijn) in de gehele stad te implementeren en de wijksamenwerkingsverbanden verder vorm te geven;
• werken we toe naar een meerjarige financiering per 2028 voor het professioneel welzijnswerk. Daarbij  sturen wij op sterkere samenwerking, effectiviteit en maatschappelijke impact. Wij versterken de samenwerking met maatschappelijke organisaties en levensbeschouwelijke instellingen in de stad en benutten informele netwerken om de sociale samenhang, vrijwilligers en aanpak tegen eenzaamheid te stimuleren;
• geven we uitvoering aan de beleidsuitgangspunten voor welzijnslocaties en maken we deze geschikt voor duidelijke toegang tot ondersteuning en de integrale werkwijze van Buurtteams.  

Gebiedsgericht welzijnswerk
De gemeente werkt samen met welzijnsorganisaties, vrijwilligersorganisaties, maatschappelijke instellingen en inwoners aan leefbare en veilige wijken in lijn met het beleidsplan Actualisatie Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2025-2027 (RIS321267 ). In 2027 werken we verder aan de activiteiten die zijn ingezet in 2025 en 2026, zoals opgenomen in het Vierde Voortgangsbericht Actualisatie Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk (2025-2027) 'Versterken en Verbinden' (RIS325085 ). In 2027:

• subsidieert de gemeente professioneel welzijnswerk op basis van de subsidieregeling professioneel welzijnswerk 2026-2027 Den Haag ((RIS321726 );
• subsidieert de gemeente via de subsidieregeling flexibel gebiedsgericht welzijnswerk (RIS325101 ) aanvullend welzijnswerk waaronder tijdelijke inzet bij actuele lokale knelpunten, bijvoorbeeld bij overlast of situaties die spanning of onrust in de wijk veroorzaken;
• werkt de gemeente met welzijnsorganisaties aan laagdrempelig jongerenwerk in het kader van preventie en ter bevordering van talentenontwikkeling, weerbaarbaarheid en maatschappelijke betrokkenheid van jeugdigen van 4-27 jaar in de wijk, in samenwerking met scholen, sportclubs, verenigingen en andere maatschappelijke organisaties in de wijk die zich inzetten voor jeugdigen;
• versterkt de gemeente het opbouwwerk ter ondersteuning van bewonersparticipatie, sociale samenhang en bewonersinitiatieven. Het opbouwwerk draagt bij aan het vroegtijdig signaleren en bespreekbaar maken van spanningen in de wijk, gericht op verbinding en praktische oplossingen;
• werkt de gemeente aan de opgaves vanuit de wijkagenda's en wijkprofielen die van toepassing zijn op het gebiedsgerichte welzijnswerk, zodat we de uitvoering goed richten op wat de wijk nodig heeft;
• werkt de gemeente aan de doorontwikkeling van de in 2026 in gebruik genomen tool voor betekenisvol meten en verantwoorden ten behoeve van het inzichtelijk maken van de resultaten en effecten van het welzijnswerk, mede naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek (RIS315975 ).

Emancipatie

De gemeente werkt aan queer- en vrouwenemancipatie in lijn met de nota 'Inclusief Samenleven: allemaal anders, iedereen Haags' (RIS318932 ). In 2027:

• werken we aan de preventie van straatintimidatie en seksuele intimidatie met een publiekscampagne, omstanderinterventietrainingen, trainingen voor horecapersoneel, de inzet van boulevardstewards in Scheveningen, en een project over het gendersensitief inrichten van de buitenruimte in de stad;
• ondersteunen we vrouwenorganisaties die met hun activiteiten bijdragen aan de weerbaarheid en (economische) zelfredzaamheid van vrouwen in kwetsbare posities;
• betrekken we mannen bij gendergelijkheid, bijvoorbeeld in een traject over gelijkwaardig ouderschap.

Integratie
Wij zien integratie als een wederkerig proces. Nieuwkomers die zich in Den Haag vestigen, leren de taal, respecteren de Nederlandse waarden en normen en doen actief mee in de samenleving. In 2027:

• Hebben we extra aandacht voor het stimuleren van burgerschap, taalvaardigheid, participatie en kennis van de Nederlandse samenleving, zodat iedereen volwaardig kan meedoen;
• voeren we de activiteiten uit zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda's met betrekking tot antidiscriminatie, verbinding (sociale cohesie) en ons gedeelde verleden, zoals het koloniaal en slavernijverleden, uit de nota 'Inclusief Samenleven: allemaal anders, iedereen Haags' (RIS318932 );
• zullen we ons in het bijzonder richten op het versterken van de sociale cohesie. Verbinding creëren tussen verschillende groepen en gemeenschappen is daarvoor een belangrijk middel;
• zetten we onze inzet voort om discriminatie en uitsluiting tegen te gaan. Daarbij blijven we aandacht besteden aan verschillende vormen van discriminatie en aan een samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft en zich gezien en gehoord voelt. Ook op maatschappelijke terreinen waar ongelijkheid en discriminatie zich kunnen voordoen, zoals de woningmarkt, het onderwijs en de arbeidsmarkt, blijven we ons actief inzetten.

Programma samen werken aan arbeidsmigratie met perspectief
De gemeente:

• blijft ook in 2027 inzetten op een toekomstbestendige en menswaardige aanpak van arbeidsmigratie, in lijn met het plan Samen werken aan arbeidsmigratie met perspectief (RIS324943 ). Hierbij ligt de nadruk op goede huisvesting, eerlijke arbeidsomstandigheden en het versterken van de positie van arbeidsmigranten in de stad;
• informeert arbeidsmigranten proactief op straat over de rechten en plichten en geeft voorlichting over gemeentelijke regelingen;
• zet in op een betere uitgangspositie voor kinderen van arbeidsmigranten, registratie, toegang tot zorg en ondersteuning, en het bieden van perspectief op duurzame deelname aan de samenleving.

Lasten
De totale lasten van deze hoofdactiviteit bedragen € 90,0 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 6,4 mln. aan salarissen en sociale lasten;
• € 4,3 mln. aan overige goederen en diensten;
• € 79,3 mln. aan inkomensoverdrachten. Dit betreft middelen die worden ingezet voor het bekostigen van subsidieregelingen.

Baten
De totale baten van deze bedragen € 5,3 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 5,3 mln. aan huren en pachten (huuropbrengsten).

De gemeente Den Haag wil dat inwoners met een ondersteuningsbehoefte zo lang mogelijk zelfstandig en veilig thuis wonen, met passende en toegankelijke ondersteuning dichtbij in de wijk. We willen de instroom in zwaardere voorzieningen beperken en de uitstroom naar zelfstandigheid vergroten door in te zetten op preventie, spreiding van voorzieningen en versterking van de sociale basis. We zetten in op het voorkomen, eerder signaleren en zo snel mogelijk stoppen van geweld achter de voordeur. Ook zetten we in op alle vormen van uitbuiting, met als doel een veilige stad zonder mensenhandel. Ook sekswerkers moeten hun werk veilig kunnen doen, daarom zetten we in op veilige werkplekken. We willen voor inwoners die dakloos zijn of dreigen te raken een integrale aanpak realiseren gericht op stabiliteit, perspectief en duurzame uitstroom, met extra aandacht voor jongeren. Daarnaast bieden we mensen met verward en onbegrepen gedrag tijdige en passende ondersteuning via samenhangende inzet van zorg, sociaal en veiligheid. Hiermee verminderen we overlast en onveiligheid.

Beschermd wonen (WMO)

We werken op verschillende manieren aan de doorontwikkeling van beschermd wonen. In 2027:

• werken we – in nauwe samenwerking met de H5 gemeenten – aan de acties uit het Regionaal uitvoeringsprogramma beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2026-2027 (RIS324506 ). Deze acties dragen o.a. bij aan spreiding van voorzieningen en uitstroommogelijkheden in elke gemeente. Daarnaast werken we aan een nieuwe regiovisie Maatschappelijke opvang en Beschermd Wonen (MO/BW);
• streven we samen met de partners in de stad naar ‘zelfstandig, tenzij’ en een geleidelijke afname van intramurale voorzieningen. Daarbij zetten we integraal in op het versterken van het preventieve aanbod en de sociale basis voor deze doelgroep. Deze beweging wordt nadrukkelijk verankerd in het beleidskader Welzijn en Wmo (beoogde besluitvorming in de tweede helft van 2026);
• continueren we de doorontwikkeling van Housing First en versterken de samenwerking met zorgaanbieders en woningcorporaties, zodat de ondersteuning voor kwetsbare inwoners verbetert.

Geweld achter de voordeur
In 2027 voeren we de verschillende activiteiten uit, zo

• voeren we verschillende activiteiten uit om de doelstellingen van de regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2026 en verder (RIS323657 ) te realiseren, zoals de inzet op voorkomen van femicide, het signaleren van intieme terreur door professionals en de integrale aanpak (ex-) partnerstalking. In 2027 ontvangt de gemeenteraad de eerste Haagse rapportage over de indicatoren van de regiovisie;
• nemen we deel aan de Lokale Alliantie Oudermishandeling (RIS318995 ), waarin verschillende netwerkpartners samenwerken, op het gebied van oudermishandeling;
• geven we uitvoering aan het plan van aanpak om een Centrum Filomena in Den Haag te realiseren (RIS323798 );
• faciliteren we organisaties in de stad die via de nieuwe subsidieregeling Preventie en Vroegsignalering geweld achter de voordeur subsidie krijgen om activiteiten te organiseren op het gebied van preventie en vroegsignalering voor inwoners, professionals en plegers en slachtoffers in de stad;
• zetten we in op de opvang van meer slachtoffers, die in het kader van hun veiligheid, terecht kunnen in de opvang voor slachtoffers van geweld achter de voordeur. In 2027 wordt voor 95% voldaan aan de norm (1 opvangplek per 100.000 inwoners) van het verdrag van Istanbul;
• werken we – in samenwerking met o.a. het Veiligheid, Onderwijs, emancipatie en Jeugd – aan een meerjarig Haags actieplan geweld tegen vrouwen en femicide, met aandacht voor vroege signalering, preventie, betere samenwerking tussen hulpverlening en snelle ondersteuning. Dit plan is gericht op het beter verbinden van de betrokken partijen, het versterken van de (bestaande) samenwerking, het vergroten van het inzicht in wat we gezamenlijk al doen en het realiseren van betere dienstverlening voor vrouwen.

Sekswerk en mensenhandel
Raamsekswerkstraten leggen een zware druk op de omgeving. Door verkeer, kijkers, pooiers, overlastgevende klanten, het soort winkels en horeca dat het aantrekt, dronken publiek en drugsgebruik. In 2027 voeren we verschillende activiteiten uit, zo

• voeren we wekelijks fysiek en digitaal veldwerk uit waarbij veldwerkers naar vergunde en onvergunde plekken gaan waar zij sekswerkers kunnen treffen. Waarbij we sekswerkers volop blijven helpen als ze willen uitstappen;
• geven we – door middel van de zorgcoördinator mensenhandel – 170 mensen gespecialiseerde ondersteuning;
• monitoren we hoeveel slachtoffers van nieuwe vormen van mensenhandel en van ernstige benadeling er zijn en welke ondersteuning zij nodig hebben. Waar nodig wordt het gemeentelijk beleid aangepast. In het derde kwartaal 2027 wordt de gemeenteraad in de tweede evaluatie van het Actieprogramma Mensenhandel hier over geïnformeerd.

Maatschappelijke opvang en gezinsopvang (WMO)

Om de doelstellingen uit het beleidskader Den Haag Geeft Thuis (RIS316085 ) te realiseren, zetten we in op een aantal acties. Daarbij wordt aangetekend dat er vanaf 2027 onvoldoende middelen beschikbaar zijn om alle doelen uit het beleidskader Den Haag geeft Thuis (RIS316085 )  te realiseren. Doordat de druk op de Maatschappelijke Opvang als gevolg van het tekort aan uitstroommogelijkheden blijft stijgen zijn noodzakelijke stappen in het creëren van voldoende woningen nodig. In 2027:

• investeren we in extra opvanglocaties en doorstroomwoningen. De komende jaren realiseren we 3.000 opvangplekken en  doorstroomwoningen. Voor deze doorstroomwoningen en opvangplekken is in 2026 gestart met een plan. In 2027 start de realisatie;  
• wordt ernaar gestreefd dat minimaal 50% van de vrijkomende sociale huurwoningen wordt toegewezen aan mensen met binding met Den Haag. Van deze woningen is 80% in eerste instantie bestemd voor Haagse dak- en thuisloze mensen. Deze prioritering blijft van kracht totdat deze opgave substantieel is teruggebracht;
• wordt onderzocht op welke locatie de huidige dagopvang aan de Wagenstraat het beste tot zijn recht komt en of daarbij ook ingezet moet worden op de ontwikkeling van een tweede dagopvang.. De winteropvang blijft in de Sportlaan  tot de herontwikkeling en permanente invulling van de locatie start. Hiervoor zal mogelijk ook gezocht moeten worden naar een nieuwe locatie;
• creëren we voor diverse groepen passend aanbod met de juiste ondersteuning. Zo realiseren we, bijvoorbeeld, Skaeve Huse;
• werken we ook in 2027 met onze zorgaanbieders in gezamenlijkheid aan de beweging die in de Aanpak dakloosheid (RIS316085 ) is omschreven richting 2030. Deze wordt verder bestendigd in het beleidskader Welzijn en WMO (beoogde besluitvorming 2e helft 2026), waarin we zorgen voor een stabiele financiële en inhoudelijke basis voor de maatschappelijke opvang en gezinsopvang de komende jaren;
• onderzoekt de gemeente of de aanpak, ontwikkeld in het kader van het actieplan Perspectief voor overlastgevende buitenslapers en omgeving (RIS324508 ), voortgezet kan worden als antwoord op de groeiende problematiek rondom dak- en thuisloosheid;
• werken we aan de doorontwikkeling en verdere implementatie van het afwegingskader voor de toegang tot gezinsopvang (RIS320151 ) met als doel een eenduidige, kwalitatief goede opvang van gezinnen met het belang van het kind voorop;
• wordt naar verwachting de nieuwe systematiek voor de eigen bijdrage van kracht. Deze is op 23 april 2026 vastgesteld door de gemeenteraad (RIS324449 ). De verwachting is dat de nieuwe systematiek op 1 januari 2027 geïmplementeerd is en zal gaan gelden.

Verward en onbegrepen gedrag/ (O)GGZ
Bij de aanpak van personen met verward en onbegrepen gedrag (RIS318840 ) zet de gemeente in op:

• Versterken van de zelfregie- en herstelcentra, zoals Kompassie en Reakt. Deze voorzieningen bieden laagdrempelige ondersteuning in de wijk en helpen inwoners om grip te houden op hun leven. Daarmee dragen zij bij aan het voorkomen van terugval, crisissituaties en overlast;
• De integrale GGZ-wijkteams voor inwoners met een Ernstige Psychische Aandoening (EPA). Deze teams werken op het snijvlak van zorg, sociaal domein en veiligheid en zorgen voor snelle signalering, passende ondersteuning en het terugdringen van overlast en onveilig gedrag in de wijk.
• versterken van de samenwerking binnen de Haagse GGZ- en OGGZ-keten, zodat er sneller en effectiever kan worden ingegrepen. Dit proces heeft zowel betrekking op outreachende geestelijke gezondheidszorg voor dak- en thuisloze mensen op straat als op zorg en ondersteuning achter de voordeur. Achterliggend doel is dat de overlast in de stad vermindert en de mensen die dat nodig hebben op het juiste moment de zorg en ondersteuning krijgen;
• De realisatie van Bijzonder Thuis plekken, zoals Skaeve Huse voor een groep dak- en thuisloze mensen met (zware) problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid (zie ook Maatschappelijke opvang).

Voor de intensivering van de aanpak verward en onbegrepen gedrag zijn landelijk middelen beschikbaar gesteld vanuit het ZonMw-programma 'Grip op onbegrip'. In Den Haag benutten we deze voor de werkwijze 'Aanpak overlast verward gedrag' voor personen waarover veelvuldig meldingen bij de politie worden geregistreerd en het inzichtelijk maken van de resultaten hiervan.

Veilig Thuis
Veilig Thuis Haaglanden (VTH) voert voor de Gemeenschappelijke Regeling GGD/VTH wettelijke en regionale taken uit op gebied van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor de GR-taken verwijst VTH naar de Bijlage-028b-Ontwerpbegroting-2027-GR.pdf .

Wonen en Zorg
We helpen onze ouderen in de stad. We bestrijden ouderenmishandeling en zoeken naar passende woonvormen, zoals knarrenhofjes.
Om het gesteld doel te bereiken heeft de gemeenteraad in 2025 de Woonzorgvisie 2040 vastgesteld (RIS323714 ). Hierin verbinden wij de opgaven op het gebied van wonen, zorg en welzijn voor ouderen en voor aandachtsgroepen met een gecombineerde woon- en zorgvraag.  Den Haag heeft hierbij een dubbele rol: wij zijn regiogemeente én houder van een eigen vastgestelde Woonzorgvisie. Die positie zetten wij proactief in om in de regionale samenwerking de Haagse standaarden op urgentie, spreiding en resultaat overeind te houden. Voor 2027:

• investeren we in extra opvanglocaties en doorstroomwoningen (zie Maatschappelijke Opvang en Gezinsopvang);
• vergroten we het aanbod aan geschikte woningen via nieuwbouw én betere benutting van de bestaande voorraad onder meer door bouwkundig splitsen, optoppen, hospitaverhuur en het transformeren van (zorg)vastgoed, zoals vastgelegd in de Nota Woningvoorraad 2025 (RIS323747 ).
• verdubbelen we het aantal convenantwoningen van 317 naar 626 en versterken de begeleidingsafspraken, om de uitstroom uit de Maatschappelijke Opvang, Beschermd Wonen en  jeugdhulp structureel te versnellen en de matching te verbeteren;
• starten we met de realisatie van vijf locaties Haags Plus Wonen, waarbij in bestaande seniorencomplexen wonen, zorg, welzijn en technologie in samenhang worden georganiseerd, en faciliteren collectieve woonvormen en bewonersinitiatieven;
• brengen we de doorstroming van senioren op gang door uitvoering van een Stimuleringsplan en de inzet van een gezamenlijke seniorenmakelaar, zodat de juiste woningen bij de juiste doelgroep terechtkomen.

Lasten
De totale lasten van deze hoofdactiviteit bedragen € 178,8 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 18,2 mln. aan salarissen, sociale lasten en ingeleend personeel;
• € 69,4 mln. aan sociale uitkeringen in natura. Dit betreft o.a. voorzieningen Zorg in natura te leveren door zorgaanbieders);
• € 3,4 mln. aan overige goederen en diensten;
• € 86,8 mln. aan inkomensoverdrachten. Dit betreft middelen die worden ingezet voor het bekostigen van subsidieregelingen;
• € 1,0 mln. aan afschrijvingen

Baten
De totale baten van deze bedragen € 30,1 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 1,3 mln. aan eigen bijdragen en verhaal sociale uitkeringen in natura;
• € 2,6 mln. aan huren (huuropbrengsten);
• € 24,2 mln. aan inkomensoverdrachten. Dit is met name de bijdragen van deelnemende gemeente aan de uitvoeringsorganisatie Veilig Thuis;
• € 2,0 mln. aan mutaties reserves.

De gemeente Den Haag wil dat inwoners die dat nodig hebben passende maatwerkvoorzieningen ontvangen, zodat zij zo lang mogelijk zelfstandig en veilig thuis kunnen blijven wonen. We willen tijdig inspelen op de toenemende zorgvraag als gevolg van demografische en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals vergrijzing en schaarste aan geschikte woonruimte. Dat doen wij door te investeren in preventie en het versterken van de sociale basis. Daarnaast zetten we in op innovatie en technologische toepassingen om de ondersteuning efficiënter en toekomstbestendig te organiseren. Dit doen we in nauwe samenwerking met regionale partners, onder andere via het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord.

Wmo Individuele Voorzieningen (inclusief dienstverlening)
In 2027:

• bereidt de gemeente de aanbesteding voor van de ‘Doorontwikkeling welzijn en maatschappelijke ondersteuning’ voor de contractering en subsidiëring vanaf 1 januari 2028 (RIS325148 ). In de nieuwe aanbesteding wordt ook de stelherziening op huishoudelijke hulp voorbereid, die het Rijk heeft aangekondigd. In de inkoop voor de komende jaren wordt rekening gehouden met het beheersen van de (netto) lasten. We kijken daarbij onder andere naar de indicatiestelling zodat het eigen oplossend vermogen, samenredzaamheid en het sociale netwerk meer gestimuleerd wordt;
• organiseert de gemeente bijeenkomsten tussen reizigers van AV070, belangenorganisaties en Noot om proactief informatie op te halen. Ook richten wij een klankbordgroep in (RIS324891 );
• start de gemeente de voorbereiding op de landelijke afschaffing van het abonnementstarief en herinvoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage (ivb) in de Wmo. Het Rijk beoogt die in te laten gaan vanaf 1 januari 2028 (RIS325513 ). Waar dat passend is, vragen we een eigen bijdrage aan mensen die gebruik maken van maatwerkvoorzieningen. Zo behouden we de betaalbaarheid van zorgvoorzieningen en beschermen we inwoners met lage inkomens.

De totale lasten van deze hoofdactiviteit bedragen € 225,1 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 49,6 mln. aan salarissen, sociale lasten en ingeleend personeel;
• € 165,7 mln. aan sociale uitkeringen in natura. Dit betreft voornamelijk voorzieningen te leveren door zorgaanbieders, leveranciers van hulpmiddelen, vervoerders en installateurs aan inwoners;  
• € 8,8 mln. aan overige goederen en diensten;
• € 1,0 mln. aan afschrijvingen.

Baten
De totale baten van deze bedragen € 2,5 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 2,5 mln. aan eigen bijdragen en verhaal sociale uitkeringen in natura.

De gemeente Den Haag wil gelijke kansen op een gezond leven realiseren, door de gezondheid en gezonde levensverwachting van inwoners te verbeteren, met extra aandacht voor het structureel verbeteren van de gezondheid van bewoners in wijken met de grootste achterstand. We willen gezondheidsverschillen verkleinen en leggen de nadruk op preventie en vroegsignalering, zodat lichte en collectieve ondersteuning zwaardere zorg kan voorkomen. We willen samen met regionale partners toegankelijke, doelmatige en toekomstbestendige zorg realiseren, waarbij eveneens de beweging van zorg naar preventie centraal staat als ook de samenwerking tussen medisch en sociaal domein. Daarnaast zetten we in op innovatie en technologie om inwoners langer zelfstandig te laten functioneren, de druk op de zorg te verlichten en de kwaliteit van ondersteuning te verbeteren. Tot slot waarborgen we een sterke publieke gezondheidszorg, waaronder jeugdgezondheidszorg, GGD en ambulancevoorzieningen, gericht op bewaking, bescherming en bevordering van de volksgezondheid.

Openbare gezondheidszorg
We geven uitvoering aan de verschillende onderdelen van het Actieprogramma Publieke Gezondheid 2025-2028 (RIS323667 ). In 2027:

• werken we verder aan het voorkomen van overgewicht (en daarmee ook o.a. grotere kansen op hart- en vaatziekten en het ontwikkelen van diabetes) onder Haagse kinderen en volwassenen. Met de Haagse Aanpak Gezond Gewicht (HAGG) willen we dat kinderen in Laak, Centrum en Escamp elke dag vaker gezond eten en bewegen: op school, thuis en in de buurt zijn er meer mogelijkheden en ondersteuning om gezonde keuzes te maken. Bieden we via het Gezonde School programma aan alle Haagse basisscholen, middelbare scholen en mbo-scholen ondersteuning aan bij het oplossen van gezondheidsuitdagingen en het bevorderen van een gezonde leefstijl. Dit aanbod breiden we verder uit naar kinderopvanglocaties. Voor volwassenen vergroten we het bereik van interventies zoals de Gecombineerde Leefstijlinterventies (GLI) en versterken we de samenwerking met zorg en wijkpartners om volwassenen duurzaam te kunnen begeleiden naar gezonder gedrag;
• investeren we in preventief aanbod om de mentale weerbaarheid en gezondheid van jong en oud te verbeteren. Hieronder valt ook het uitvoeren van de KOPP-KOV- aanpak voor kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblemen en de Sumona-aanpak (RIS323704) om suïcides en suïcidepogingen te voorkomen.
• werken we aan een gezonde leefomgeving via het geven van gezondheidsadvies bij de (her-)inrichting van de stad en het ontwikkelen van een integrale aanpak om hittestress en UV-schade te voorkomen. Daarnaast maken we ons binnen de City Deal gezonde en duurzame voedselomgeving (RIS322777 ) onder meer hard voor een Voedselwet die gezond eten toegankelijker maakt en ondersteunen we lokale initiatieven die bijdragen aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving;
• organiseren we activiteiten die een gezonde seksuele vorming stimuleren en de seksuele gezondheid van onze inwoners bevorderen. Ook besteden we extra aandacht aan de seksuele gezondheidszorg voor kwetsbare groepen zoals sekswerkers of inwoners met een verhoogd risico op HIV;
• biedt de gemeente voorlichting, advies en laagdrempelige hulp voor middelengebruik en gokken, door onder andere de invoering van de Helder op School-aanpak in Den Haag;
• blijven we investeren in een brede samenwerking met inwoners, lokale partners, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en andere gemeenten om complexe gezondheidsopgave op te lossen. Voorbeelden daarvan zijn de alliantie Gezondheid en Vitaliteit binnen het Nationaal Programma Zuidwest en het regionaal samenwerkingsverband Haaglanden Gezonder!

Haagse Preventieaanpak
Een totaaloverzicht van de activiteiten is opgenomen in het uitvoeringsplan van de HPA (RIS318619 ). Gedurende de jaren kunnen activiteiten worden aangepast, afhankelijk van de impact die zij hebben op de na te streven doelstellingen en/of als uit data en inwonersparticipatie blijkt dat andere activiteiten (meer) gewenst zijn. In 2027:

• focust de gemeente op de volgende thema's: een goede start voor het jonge kind, het verbeteren van de mentale gezondheid, versterken van bestaanszekerheid en maatschappelijke participatie, het stimuleren van een gezonde leefstijl, omdat deze sterk met elkaar samenhangen;

• gaan we door met de inzet op het versterken van de integraliteit van activiteiten op het snijvlak van armoede en gezondheid. Ook streven we ernaar dat de integrale aanpak van preventie uitwerking krijgt in subsidieregelingen. Tot slot werken we naar een vorm waarbij ervaringsdeskundigheid een structurele plek in het programma heeft.

Haaglanden Gezonder!
Binnen Haaglanden Gezonder werken we met gemeenten, zorg- en welzijnspartijen en zorgverzekeraars aan het verkleinen van gezondheidsverschillen, het toegankelijk houden van de (medische) zorg voor inwoners en het verbeteren van de doelmatigheid van de zorg.
In 2027:

• voeren we in het kader van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) de lokale en regionale activiteiten uit die in 2026 worden opgenomen in de regionale werkagenda. Denk hierbij aan de ketenaanpakken valpreventie, kansrijke start, volwassenen en kinderen met overgewicht en obesitas, welzijn op recept en laagdrempelige steunpunten;
• werken we als een van de partners mee aan innovatieve aanpakken op het gebied van zorgtechnologie, huisvesting van huisartsen en het versterken van verbindingen tussen het medisch en het sociaal domein;
• gaan we verder met de uitwerking van de transformatieplannen die vanuit de regio Haaglanden zijn goedgekeurd.  Het gaat hierbij om:
  • het versterken van de samenwerking tussen huisartsen en ziekenhuizen in de (spoed)zorg voor ouderen;
  • één verwijspunt ouderen voor ouderen voor ouderen, mantelzorgers en verwijzers voor wijkverpleging, casemanagement dementie en crisiszorg;
  • outreachende inzet van specialisten ouderengeneeskunde (SO’s) om de huisartsen en wijkverpleegkundigen te helpen bij zelfstandig thuiswonende ouderen;
  • het (door)ontwikkelen van mentale gezondheidsnetwerken.

Technologie voor Thuis
In het kader van technologie

• bouwen we samen met partners aan een goede start van de Zorginnovatiehub. We zorgen voor een werkagenda waar belangen van de verschillende organisaties, de inwoners en die van de gemeente in terugkomen;
• werken we de belangrijkste onderdelen uit de ervaringen uit de afgelopen jaren uit en borgen dit op een duurzame wijze binnen de Zorginnovatiehub of de gemeentelijke organisatie.

Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
De dienstverlening van de JGZ wordt voortgezet en we zorgen voor passende preventieve zorg zoals bepaald in de Wet Publieke Gezondheid (WPG) (artikel 6), afgestemd op verschillende doelgroepen, met extra aandacht voor uitvoering van de wettelijke basistaken, signalering, ondersteuning en zorg op maat voor kwetsbare groepen. In 2027:

• draagt de gemeente actief bij aan het stimuleren van voorschoolse educatie, onder andere door de inzet van peuterconsulenten;
• Blijven we aangesloten op het manifest Samen opvoeden en opgroeien in Den Haag (RIS320461 ), dat richting geeft aan de gezamenlijke Haagse inzet op preventie;
• worden lopende programma’s met een uitvoerende of verbindende rol voor de JGZ voortgezet. Het gaat hierbij onder meer om:
  • Haagse Kansrijke Start (samen met de GGD), waarin de JGZ verantwoordelijk blijft voor de uitvoering van actielijnen 2 en 3 gericht op ondersteuning van (aanstaande) gezinnen in kwetsbare situaties;
  • Gezinsgericht Werken, waar de JGZ een belangrijke rol speelt door ondersteuning te bieden binnen de gezinscontext en verbinding te leggen met passende hulp en voorzieningen binnen het sociaal domein;
  • Kind naar Gezonder Gewicht (RIS323667 ), waarin de JGZ de gezinnen, leefstijlcoaches en diëtisten met elkaar verbindt en ondersteuning biedt richting gezondere leefgewoonten.

Verschillende acties rondom vaccineren worden verder uitgevoerd, zo:

• geven we verdere invulling aan de acties gesteld in het programma ‘Laagdrempelig Voorlichten en Vaccineren’ (RIS321725) waarbij we blijven inzetten op beschermen van de gezondheid van alle Haagse inwoners, met speciale aandacht voor de meest kwetsbare groepen;
• worden vaccinatiemomenten herhaaldelijk onder de aandacht gebracht zodat Haagse inwoners bewust worden van het nut en de noodzaak van vaccineren.;
• zetten we binnen het programma fijnmazig voorlichten en vaccineren (RIS321725) we een team van JGZ/GGD professionals blijvend in om bij bijeenkomsten in de stad Haagse inwoners (en daarmee dus ook kwetsbare doelgroepen) te voorzien van goede informatie over vaccinaties.  

GGD Haaglanden (Gemeenschappelijke regeling en lokaal) 
GGD Haaglanden voert voor de Gemeenschappelijke Regeling GGD/VTH wettelijke en regionale taken uit op het gebied van publieke gezondheid. Voor de GR-taken verwijst GGD Haaglanden naar de ontwerpbegroting 2027. Daarnaast voert GGD Haaglanden in 2027 taken uit voor de gemeente Den Haag,

• om zoveel mogelijk gezondheidswinst te behalen. Het gaat onder andere over programma's en taken als Kansrijke start, de Haags Aanpak Gezond Gewicht, de Gezonde School, de Wijkpreventieaanpak, preventie genotmiddelen, seksuele gezondheid en vitaal ouder worden;
• en geeft de GGD inzicht in de gezondheidssituatie van Haagse inwoners via o.a. gezondheidsmonitors, de Gezondheidsgids en het Epidemiologisch bulletin. Ook doet de GGD maatwerkonderzoek; 
• om een gezonde leefomgeving te bewaken, beschermen en te bevorderen. Hiertoe adviseert de GGD o.a. over implementatie van omgevingsproducten en geeft o.a. voorlichting over hitte en klimaatverandering.

Ambulancevervoer
GGD Haaglanden verzorgt samen met Witte Kruis en Ambulancezorg Zoetermeer de ambulancezorg binnen de coöperatie Regionale Ambulancevoorziening Haaglanden (RAVH). Dit omvat ambulancevervoer en meldkamer ambulancezorg, gefinancierd door zorgverzekeraars.

Lasten
De totale lasten van deze hoofdactiviteit bedragen € 111,1 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 68,8 mln. aan salarissen, sociale lasten en ingeleend personeel;
• € 30,8 mln. aan overige goederen en diensten. Dit betreft o.a. huisvestingslasten, uitgaven aan ICT, beveiliging en verhuizingen, medische lab-kosten, kosten voor ambulances, vaccinaties en activiteitenbudgetten;
• € 11,2 mln. aan inkomensoverdrachten. Dit betreft middelen die worden ingezet voor het bekostigen van subsidieregelingen;
• € 0,3 mln. aan afschrijvingen.

Baten
De totale baten van deze bedragen € 56,9 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 29,4 mln. aan overige goederen en diensten. Dit zijn vooral opbrengsten vanuit de contracten met zorgverzekeraars;
• € 27,5 mln. aan inkomensoverdrachten. Dit is met name de bijdragen van deelnemende gemeente aan de uitvoeringsorganisatie GGD Haaglanden en ontvangsten vanuit het Rijk.

Den Haag heeft een inspanningsverplichting om voor 2.077 Oekraïense ontheemden opvang te organiseren en de wettelijke taak om 2.260 asielzoekers (waarvan 320 amv) op te vangen. Den Haag levert reeds een forse bijdrage aan deze opvangopgaven. Dat is complex en een grote uitdaging in een dichtbevolkte stad met tal van andere uitdagingen en ruimtelijke opgaven. Dat betekent dat er lastige keuzes gemaakt moeten worden over de inzet van de beschikbare ruimte. Er wordt dan ook een beroep gedaan op de verantwoordelijkheid van het Rijk om ruimtelijke en financiële ondersteuning te bieden.   Met de Haagse aanpak opvang nieuwkomers ( RIS316033) streven we naar een integrale, duurzame en toekomstbestendige aanpak van opvang en huisvesting. Daarbij zetten we in op multi-inzetbare opvanglocaties die langdurig beschikbaar zijn en voor diverse doelgroepen (naargelang de behoefte) kunnen worden ingezet. Tegelijk zorgen we ervoor dat deze locaties bijdragen aan de leefbaarheid in de stad door voorzieningen te realiseren die ook waarde hebben voor de buurt.

In 2027:

• geeft Den Haag invulling aan haar wettelijke taken op een manier die past bij de stad en investeren we in de realisatie van 2.500 extra maatschappelijke opvangplekken;
• intensiveren we de lobby richting het Rijk voor een opvangopgave die beter aansluit bij de grootstedelijke context van onze stad, in de verwachting dat het Europese asielpact en de landelijke maatregelen effectief zullen zijn;
• Zetten we de rechtsgang door in hoger beroep om meer duidelijkheid te verkrijgen over de verdelingssystematiek van de spreidingswet;
• zoeken we voortdurend naar duurzame opvanglocaties, bij voorkeur kleinschalige opvang in de wijk, verspreid over de stad. Op de Sportlaan komt geen (asiel)opvang, hier start zo snel mogelijk de permanente ontwikkeling;
• kopen, huren en verbouwen locaties we om ze geschikt te maken voor opvang. We betrekken omgeving en maatschappelijke organisaties vroegtijdig bij opvangvoorzieningen, stimuleren verbinding;
• zorgen we ervoor dat omwonenden geïnformeerd worden en hun inbreng kunnen leveren en maken deze inbreng onderdeel van de bestuurlijke besluitvorming. Dit doen we door brieven, inloopbijeenkomsten, spreekuren, informatie via de website etc.
• organiseren we - in samenwerking met onze partners en het COA - de bijbehorende sociale voorzieningen voor Oekraïense ontheemden en asielzoekers (zoals school/opleidingen, bemiddeling naar werk, etc.);
• ondersteunen we nieuwkomers vanaf dag één richting taal, onderwijs, vrijwilligerswerk en werk, waarbij de focus ligt op snel meedoen en een bijdrage kunnen leveren;
• richten we locaties in, verhuizen we en halen locaties ook weer leeg na gebruik;
• zorgen we mede voor een leefbare omgeving zowel binnen als buiten de opvanglocaties. Dit doen we in overleg met het COA en bij gemeentelijke opvanglocaties door het zelf inhuren van passend sociaal beheer en een intensieve afstemming met deze professionals tijdens het gebruik van een locatie;
• organiseren we beheeroverleggen met omwonenden, wijkagent, stadsdeel, sociaal beheerders en andere betrokkenen zodat signalen zichtbaar en snel opgepakt worden;
• werken we opgavegericht, integraal en efficiënt.

Lasten
De totale lasten van deze hoofdactiviteit bedragen € 35,8 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 2,6 mln. aan salarissen, sociale lasten en ingeleend personeel;
• € 31,3 mln. aan overige goederen en diensten. Dit betreft vooral aanschaf/gebruik van opvanglocaties en sociaal beheer van Oekraïense ontheemden en asielzoekers;
• € 1,9 mln. aan inkomensoverdrachten.

Baten
De totale baten van deze bedragen € 36,4 mln. Dat is als volgt opgebouwd:

• € 34,5 mln. aan inkomensoverdrachten. Dit betreft de vergoeding van het Rijk voor het opvangen van asielzoekers;
• €1,9 mln. aan mutaties reserves.