Werk en inkomen

We willen dat zo veel mogelijk inwoners actief deelnemen aan de samenleving, bij voorkeur via betaald werk, waarbij we de instroom in de bijstand beperken en duurzame uitstroom juist stimuleren en de bijstand gebruiken als sociaal vangnet. Uitstroom geldt als duurzaam als een inwoner binnen twaalf maanden niet opnieuw een beroep hoeft te doen op een bijstandsuitkering.

Om dit voor elkaar te krijgen streven we naar de volgende resultaten in 2027:

• jaarlijks stromen 1.500 bijstandsgerechtigden vanuit de bijstand uit naar school of werk;
• ten minste 90 procent van de uitstroom is duurzaam.

We kiezen voor een aanpak waarin activering, leren en werken centraal staan. Bewoners die hun baan verliezen of afhankelijk worden van bijstand, helpen we zo snel mogelijk weer naar werk, onderwijs of een andere betekenisvolle bijdrage aan de samenleving. Samen met werkgevers, ondernemers en onderwijs bouwen we aan routes naar werk die aansluiten bij de kansen op de arbeidsmarkt en bij de talenten van Hagenaars. Jongeren verdienen daarbij bijzondere aandacht: niemand mag al vroeg langs de kant komen te staan.
In 2027:

• begeleidt de gemeente via werkbegeleiders en jobcoaches inwoners bij het behouden van werk;
• zet de gemeente Loonkostensubsidie (LKS) in om werkplaatsingen en herplaatsingen te realiseren voor inwoners met een verminderde loonwaarde;
• biedt de gemeente re-integratievoorzieningen via Den Haag Werkt aan voor inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt om hen te helpen met hun ontwikkeling;
• ondersteunt het Jongerenpunt070 jongeren uit het mbo, praktijkonderwijs (pro) en het voortgezet speciaal onderwijs (vso), bij het zoeken naar werk een vervolgopleiding of vrijwilligerswerk;
• maakt de gemeente plannen, samen met het Rijk, om kansrijke asielzoekers zo snel mogelijk aan het werk te helpen;
• biedt de gemeente scholing en banen aan inwoners van Den Haag Zuidwest via de coalitie 'Wonen, Onderwijs en Werk'.

Daarnaast geeft de gemeente invulling aan een regionale arbeidsmarktopgave door middel van samenwerking in de regio. In 2027:

• financiert de gemeente met het scholingsfonds Haaglanden Leert door (RIS320066 ) scholingsvouchers voor inwoners om opleidingen te volgen en biedt de gemeente scholingsadvies aan inwoners die willen omscholen;
• werkt de gemeente, in lijn met de Wet SUWI , samen in het Werkcentrum Haaglanden met regiogemeenten, het UWV, ROC Mondriaan en andere partners om inwoners te helpen met het benutten van kansen op de arbeidsmarkt over de gemeentegrens heen.  

Sociaal inkopen
De gemeentelijke organisatie levert zelf een bijdrage door, op basis van de Beleidsregels Social Return Den Haag 2024 (RIS318933 ) en het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (RIS319227 ), werk in te kopen bij sociaal ondernemers of door in overeenkomsten afspraken te maken met opdrachtnemers over hun invulling van Social Return.

T.o.v. vorig jaar vallen ruim € 13,3 mln. aan incidentele middelen weg. Deze middelen werden ingezet voor tijdelijke initiatieven zoals het Programma Stap naar Werk met LKS.

Er wordt in 2027 € 61,2 mln. geïnvesteerd in re-integratieactiviteiten. Hiervan betreft € 3 mln. middelen die Den Haag als centrumgemeente namens de regio beheert, € 1,8 mln. betreft tijdelijke middelen voor de WOW- coalitie en € 4,7 mln. betreft tijdelijke middelen voor afronding van het programma Stap naar werk met LKS/STiP. De overige € 51,7 mln. is als volgt opgebouwd:

• salarissen en sociale lasten € 37 mln.;
• sociale uitkeringen in natura € 8,3 mln.;
• overige goederen en diensten € 8,9 mln.;
• taakstelling coalitieakkoord -/- € 2,5 mln.

De baten a € 2 mln. zijn als volgt opgebouwd:

• Inkomensoverdrachten € 1,7 mln.
• Overige goederen en diensten € 0,3 mln.

We willen dat inburgeraars zo snel mogelijk naar vermogen meedoen met een zo hoog mogelijke mate van zelfredzaamheid. Om dit te bereiken streven we naar de volgende resultaten in 2027:

• inburgeraars volgen een passend persoonlijk traject richting inburgering, zoveel mogelijk duaal, waarbij taal wordt gecombineerd met participeren in de samenleving;
• inburgeraars ronden succesvol hun inburgeringstraject af;
• inburgeraars starten met werk of scholing.

De gemeente draagt zorg voor de inburgering van statushouders en gezinsmigranten in lijn met het coalitieakkoord (RIS325929 ). In 2027:

• stelt de gemeente persoonlijke plannen op voor nieuwe inburgeraars om te bepalen welke leerroute het meest passend is en hoe het taaltraject eruitziet;
• begeleidt de gemeente statushouders en gezinsmigranten in hun ontwikkeling;
• financiert de gemeente de inburgeringsvoorzieningen van statushouders via een SPUK;
• ondersteunt de gemeente statushouders in hun financiën en biedt de gemeente maatschappelijke begeleiding, bijvoorbeeld door middel van financiële trainingen.

In 2027 wordt in totaal € 16,9 mln. besteed aan inburgering in Den Haag. Naar verwachting zullen er in 2027 zo’n 5.000 inburgeringsplichtigen zijn. De instroom blijkt inmiddels bijna twee keer zo hoog te liggen als door het Rijk was geraamd bij de invoering van de Wet inburgering 2021. Ondanks de eerdere toezegging dat de uitvoeringsbudgetten van het Rijk mee zouden groeien met het aantal deelnemers. Het Rijk heeft een kostenonderzoek laten uitvoeren als onderdeel van een bredere tussenevaluatie naar de werking van de inburgeringswet. Uit het kostenonderzoek blijkt ook dat er sprake is van een fors tekort aan middelen voor gemeenten.  Tot op heden heeft het overleg door G4 en VNG met het Rijk nog niet tot extra middelen geleid.

Het budget is als volgt opgebouwd:

• € 5,5 mln. voor salarislasten en sociale lasten;
• € 11,0 mln. voor overige goederen en diensten (inkoop van opleidingen en trajecten);
• € 0,4 mln. voor overige uitgaven.

Baten:

• € 12,1 mln. Voor Inkomensoverdrachten (SPUK Wet inburgering 2021.)

We willen dat inwoners waarbij arbeidsinschakeling (nog) niet mogelijk is ondersteund worden bij maatschappelijke participatie. In het coalitieakkoord zijn hervormingen aangekondigd die moeten leiden tot een meer activerend beleid om mensen naar werk te begeleiden. In 2027 volgt de nadere uitwerking hiervan.

In 2027:

• zijn inwoners begeleid naar vrijwilligerswerk, scholing of een andere vorm van maatschappelijke participatie;
• hebben 170 inwoners een participatieplek gekregen via de Instapeconomie;
• hebben inwoners geparticipeerd bij de wijkbedrijven.

De gemeente ondersteunt inwoners waarbij arbeidsinschakeling (nog) niet mogelijk is, bij hun maatschappelijke participatie in lijn met het beleidsplan Werk en Participatie Den Haag 2023-2026 (RIS315004 ). In 2027:

• begeleidt de gemeente met vier gebiedsgerichte teams inwoners bij maatschappelijke participatie, zodat inwoners aan hun participatieplicht kunnen voldoen in lijn met de Participatiewet in Balans;
• verbinden consulenten vanuit het Gelijkwaardig Meedoen Lab (in dit team worden nieuwe groepsaanpakken uitgeprobeerd om deze bij succes verder op te schalen) inwoners aan passend activeringsaanbod in hun wijk;
• subsidieert de gemeente vier aanbieders in Den Haag Zuidwest die inwoners aan een participatieplaats helpen via de subsidieregeling Instapeconomie Den Haag 2024 (RIS319488 ) en subsidieert de gemeente ook vier wijkbedrijven in Den Haag Zuidwest om bewoners te helpen bij ontmoeting, ontspanning, ondersteuning, ontwikkeling en onderneming (de vijf O's) via de subsidieregeling wijkbedrijven Den Haag 2024 (RIS319483 en RIS323125 ).

In 2027 wordt in totaal € 11,1 mln. besteed aan deze activiteit. Hiervan wordt € 9,0 mln. besteed aan de reguliere dienstverlening participatievoorzieningen. Daarnaast wordt € 2,1 mln. besteed aan de uitvoering van projecten binnen programma Zuidwest.

Participatie:
Voor de groep inwoners voor wie arbeidsinschakeling (nog) niet mogelijk is, is in 2027 het budget als volgt opgebouwd:

• € 6,6 mln. salarislasten en sociale lasten;
• € 2,2 mln. overige goederen en diensten;
• € 0,2 mln. subsidies aan maatschappelijke organisaties.

Investeren in begeleiding en ondersteuning blijft belangrijk om deze doelgroep perspectief op werk of maatschappelijke participatie te bieden.

Uitvoeringsplan Nationaal Programma Zuidwest (€ 2,1 mln.):
De gemeente Den Haag investeert via het uitvoeringsplan Zuidwest (RIS316050 ) in de versterking van kansen in dit stadsdeel. In 2027 is hier geld voor beschikbaar vanuit de Regiodeal 4e tranche & SPUK Kansrijke Wijk 2.0. Daarnaast draagt de gemeente met eigen middelen ook zelf bij aan de uitvoering van projecten binnen Programma Zuidwest. De lasten zijn als volgt opgebouwd.

• € 1,2 mln. salarislasten en sociale lasten;
• € 0,9 mln. Subsidies aan maatschappelijke organisaties.

De baten van € 1,8 mln. in 2027 hebben betrekking op de Specifieke Uitkering (SPUK) Kansrijke Wijk 1.0 en 2.0 en worden ingezet voor de uitvoering van projecten binnen programma Zuidwest.

• € 1,8 mln. Inkomensoverdrachten.

We willen d at er voldoende passende (beschutte) arbeidsplaatsen in Den Haag zijn voor mensen met en arbeidsbeperking.

Om dit voor elkaar te krijgen streven we naar de volgende resultaten. In 2027:

• organiseert de gemeente via Den Haag Werkt/Werk in Opdracht (WIO) passende arbeidsplaatsen voor medewerkers vanuit verschillende regelingen, zoals de Wet Sociale Werkvoorziening, Beschut Werk met een indicatie, en de Banenafspraak;
• biedt het ontwikkel- en werkbedrijf re-integratie instrumenten voor de brede doelgroep in domein werk- en inkomen.

De gemeente organiseert via Den Haag Werkt/WIO werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In 2027:

• begeleidt en organiseert WIO werkplekken voor medewerkers die voor 1 januari 2015 een aanstelling in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening hadden. Dit is een aflopende regeling;
• begeleidt en organiseert WIO beschutte werkplekken voor deelnemers overeenkomstig de taakstelling die het Rijk Den Haag hiervoor geeft. Bovendien creëren we waar nodig extra werkplekken, zodat er geen wachtlijst ontstaat;
• begeleidt en organiseert WIO ontwikkelbanen. Dit zijn werkplekken binnen de gemeente voor medewerkers in lijn met de Wet banenafspraak;
• begeleidt en organiseert WIO Werkfit- en Werkontwikkeltrajecten (WOT) voor bijstandsgerechtigden om hen te helpen in het werkritme te komen en zo hun belemmeringen voor zover mogelijk op te lossen.

Den Haag Werkt/WIO ontwikkelt zich van een werkbedrijf naar een ontwikkelbedrijf in lijn met de Participatiewet. De focus verschuift van een organisatie die zich alleen richt op inwoners die een beschutte werkplek nodig hebben naar een die een breed aanbod van voorzieningen biedt zodat mensen stappen zetten in hun ontwikkeling.

Het budget is als volgt opgebouwd:

Lasten:

• € 29,6 salarislasten en sociale lasten ambtelijk apparaat;
• € 42,9 mln. salarislasten en sociale lasten doelgroepmedewerkers;
• € -14,0 mln. salarislasten en sociale lasten (interne baten);
• € 18 mln. voor overige goederen en diensten;
• € 1,1 mln. subsidies;
• € -6,8 mln. subsidies (LKS);
• € 0,9 mln. afschrijvingen;
• € 1,7 mln. voor overige uitgaven.

Baten:

• € 5,6 mln. overige goederen en diensten (externe baten);
• € 0,3 mln. inkomensoverdrachten – Overige overheden.

In 2027 ontvangt de Sociale Werkvoorziening € 46,6 mln. aan structurele rijksbijdragen, deze rijksbijdragen zullen de komende jaren teruglopen vanwege de uitstroom van de WSW- doelgroep. In 2030 zal de structurele rijksbijdrage nog € 40,1 mln. bedragen.

Naast de structurele rijksbijdragen ontvangt de Sociale Werkvoorziening t/m 2031 ook € 1,2 mln. aan tijdelijke impulsmiddelen om de bestaande infrastructuur van het sociaal Werkbedrijf te transformeren naar een hybride infrastructuur van een werk- en ontwikkelbedrijf.  

Dat inwoners die afhankelijk zijn van de gemeente wat betreft het inkomen passende inkomensondersteuning krijgen. Hierbij gelden zowel de rechten als de plichten. Binnen de BUIG-regeling verwachten we in 2027 ca. 21.627 huishoudens van een uitkering te voorzien.

De gemeente verstrekt inwoners, die dat niet zelf kunnen realiseren, een stabiel en voorspelbaar inkomen. In lijn met het coalitieakkoord (RIS325929):

• handelt de gemeente nieuwe bijstandsaanvragen af;
• onderhoudt de gemeente contact met inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen en voeren we 600 klant in beeld gesprekken;
• voert de gemeente jaarlijks circa 1.200 onderzoeken uit om te controleren of bijstandsontvangers nog recht hebben op een uitkering;
• vordert de gemeente te veel of ten onrechte verstrekte bijstand terug;
• verstrekt de gemeente bedrijfskredieten aan zelfstandig ondernemers.

Daarnaast voert de gemeente enkele maatregelen van de Participatiewet in balans door. In 2027:

• verruimt de gemeente de bijverdiengrens, de ambtshalve toetsing en de verstrekking van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT), het uniform verrekenen van inkomsten uit arbeid en de evenredigheidstoets.

Vervolgens vraagt de gemeente middels een lobby aandacht voor ons BUIG-tekort op de uitvoering van deze medebewindstaak. Behalve op het gebied van BUIG heeft de gemeente ook andere medebewindstaken die momenteel onvoldoende gefinancierd worden door het Rijk, denk aan inburgering.

Voor de activiteit Inkomen is voor 2027 een bedrag van €531,3 mln. aan lasten begroot en €459,3 mln. aan baten.

Lasten:

• Sociale uitkeringen in geld (BUIG-regeling) (€ 442,6 mln.);
• Salarissen en sociale lasten (€ 37,1 mln.);
• Subsidies (loonkostensubsidie) (€ 31,9 mln.);
• Overige goederen en diensten (€ 17,8 mln.);
• Ingeleend personeel (€ 1,5 mln.);
• Sociale uitkeringen in natura (€ 0,4 mln.).

Baten:

• Inkomensoverdrachten (€ 449,5 mln.);
• Verhaal op sociale uitkeringen in geld (€ 9,8 mln.).

Activeren en beschermen gaan hand in hand. Werken moet meer opleveren dan een uitkering, zodat inzet ook echt wordt beloond. We blijven solidair met Hagenaars voor wie werk nog niet mogelijk is, of voor wie werk onvoldoende zekerheid biedt. We versterken hun bestaanszekerheid en voorkomen problematische schulden. We zorgen dat kinderen die opgroeien in armoede alle kansen hebben om te sporten, deel te nemen aan cultuur en extra begeleiding krijgen in het onderwijs.
We richten het armoedebeleid zoveel mogelijk op het helpen van mensen naar een structurele weg uit de armoede. Zo bouwen we aan een stad waarin meer mensen vooruitkomen en niemand onnodig buiten de boot valt.

Op basis van het coalitieakkoord wordt gekeken naar de invulling van de verschillende regelingen. In 2027 worden deze plannen nader uitgewerkt.

In 2027:

• biedt de gemeente een financiële bijdrage met inzet van Individuele Inkomenstoeslag (IIT), de Tegemoetkoming Chronisch Zieken en Gehandicapten (TCZG), het verstrekken van bijzondere bijstand en door het verbeteren van de betaalbaarheid van kinderopvang voor een aantal specifieke doelgroepen;
• biedt de gemeente toegankelijke zorg via de Haagse Zorgverzekering voor inwoners met een laag inkomen en vermogen;
• biedt de gemeente de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving via de Ooievaarspas. Met de Ooievaarspas kunnen inwoners gratis of tegen een gereduceerd tarief meedoen aan sport, cultuur en recreatie. Daarnaast biedt de Ooievaarspas gratis OV voor AOW-ers en kinderen in de leeftijd 11 t/m 17 jaar;
• subsidieert de gemeente partners in de stad in het kader van kinder armoede en nood- en voedselhulp via de subsidieregeling geldzorgen en geldproblemen (RIS319810 );
• wordt opvolging gegeven aan afspraken uit het coalitieakkoord en verdere plannen gemaakt, o.a. door het wijzigen van de beleidsregels voor de minimavoorzieningen;
• uitgeprocedeerde asielzoekers die in een kansrijke procedure zitten worden praktisch ondersteund om alsnog een verblijfsvergunning te krijgen of deel te nemen aan een terugkeertraject.

In totaal zijn er € 59,5 mln. aan lasten en € 2,4 mln. aan baten begroot voor de activiteit Minimabeleid.

Lasten:

• sociale uitkeringen in natura (€ 45,4 mln.), waarvan € 10 mln. subsidies);
• salarissen en sociale lasten (€ 8,7 mln.);
• overige goederen en diensten (€ 4,5 mln.);
• ingeleend personeel (€ 0,8 mln.).

Baten:

• eigen bijdragen (€ 1,7 mln.);
• het gebruik van de Ooievaarspas door randgemeenten (€ 0,6 mln.);
• overige baten (€ 0,1 mln.).

Dat inwoners uit de schulden komen en hun financiën stabiel blijven , om zo ook hogere maatschappelijke kosten te voorkomen.
Om dit voor elkaar te krijgen streven we naar de volgende resultaten. In 2027:

• pakt de gemeente 5.000 signalen per maand op die via vaste lasten partners zijn binnengekomen;
• verleent de gemeente financiële hulp middels de Helpdesk Geldzaken;
• ondersteunt de gemeente maatschappelijke partners via de subsidieregeling geldzorgen en geldproblemen, om gezamenlijk inwoners met financiële zorgen te bereiken en te helpen;
• blijft de gemeente de kwaliteit van de basisdienstverlening borgen en doorontwikkelen, om inwoners vanaf het eerste contactmoment de juiste ondersteuning te bieden.

De gemeente helpt inwoners met problematische schulden in lijn met het beleidsplan Schuldhulpverlening 2024-2028 (RIS319852 ) . In 2027:

• voorkomt de gemeente problematische schulden door middel van preventie en vroegsignalering;
• verleent de gemeente via Helpdesk Geldzaken laagdrempelige, toegankelijke en integrale financiële hulpverlening;
• biedt de Gemeentelijke Kredietbank schuldenrust door het inzetten van saneringskredieten;
• biedt de gemeente nazorg om duurzame financiële stabiliteit te waarborgen;
• werkt de gemeente samen met (keten)partners in de stad om een sluitend vangnet te bieden.
• zetten we specifiek in op jongeren en ondernemers zodat ook zij dienstverlening ontvangen die aansluit op wat zij nodig hebben;
• werken we gebiedsgericht.

Door financiële hulp laagdrempelig, toegankelijk en effectief te organiseren, zetten we in op een schulden(zorgen)vrij Den Haag. De inzet loopt uiteen van preventie, vroegsignalering en sociaaljuridische ondersteuning tot intensieve schuldhulpverlening, bewindvoering en budgetbegeleiding.

Voor de activiteit Schuldenbeleid is in 2027 in totaal €37,4 mln. aan lasten en €9,1 mln. aan baten begroot. Het grootste deel van de lasten bestaat uit personeelskosten. De lasten zijn als volgt opgebouwd:

• salarissen en sociale lasten (€ 28,3 mln.);
• overige goederen en diensten (€ 5,5 mln.), waaronder de inkoop van bewindvoering, budgetbegeleiding en preventieve schuldhulpverlening;
• toegerekende reële en bespaarde rente (€ 2,1 mln.);
• sociale uitkeringen in natura (€ 0,5 mln.);
• overige uitgaven (€ 1 mln.).

De baten bestaan uit:

• werkelijke rente (€ 7,9 mln.), voornamelijk inkomsten uit het pandhuis;
• overige goederen en diensten (€ 0,8 mln.);
• inkomensoverdrachten (0,4 mln.)